قلم

سیاسی/اجتماعی/فرهنگی

قلم

سیاسی/اجتماعی/فرهنگی

پشت پرده نشریه همت چه کسانی هستند؟!

امید حسینی نویسنده وبلاگ "آهستان "، مطلبی با عنوان "پشت پرده نشریه همت چه کسانی هستند؟! " را در وبلاگ شخصی خود منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش در این مطلب آمده است:
بعد از ماجراهای مربوط به انتخاب مشایی به عنوان معاون اول احمدی‌نژاد، واقعاً دیگر قصد نداشتم درباره این افراد حرف بزنم. الان هم چنین قصدی ندارم. فقط می‌خواهم اشاره‌ی کوچکی به نشریه همت بکنم و چند کلمه‌ای بنویسم.
مصطفی کواکبیان در مناظره با حسین شریعتمداری یک نکته جالب گفت. نمی‌دانم یادتان هست یا نه؟ کواکبیان به نقل از برخی از نمایندگان اصولگرای مجلس گفت: "ما اگر می‌دانستیم که فلانی قرار است رییس دفتر رییس جمهور شود، هرگز به او رای نمی‌دادیم! " فلانی را که خودتان می‌شناسید؟ منظور همان آقای اسفندیار مشایی است.
حرف کواکبیان حرف دل خیلی‌ها از جمله من بوده و هست. دقیقاً با همین غلظت و با همین شدت! این حرف به معنای این نیست که من پیش از انتخابات از ارتباط ویژه‌ی مشایی و احمدی‌نژاد خبر نداشتم، اتفاقاً برعکس، همه ما می‌دانستیم که احمدی‌نژاد یک تار موی اسفندیار را با همه اصولگراها عوض نمی‌کند، اما حقیقتاً انتظار نداشتیم که یک مملکت و یک انتخابات و یک ملت، اسیر لج و لجبازی و روابط صمیمانه‌ دو نفر با هم بشوند که شدند!
حالا این حرف‌ها چه ربطی دارد به نشریه همت. حتماً یادتان هست که این نشریه‌ در روزهای قبل از انتخابات یک شماره‌ جنجالی داشت که طراحی روی جلد آن هم خیلی مشابه این شماره جدید بود. آنجا هم اتفاقاً آقای هاشمی رفسنجانی نقش اول را بازی می‌کرد و عامل اول قتل احمدی نژاد بود و شخصیت‌های دیگر سیاسی چپ و راست هم همدست او
آن روزها شاید خیلی از ماها از دیدن این طراحی و از خواندن این نشریه به وجد آمدیم و از آن به خاطر این همه روشنگری تشکر کردیم و برای پیروزی در انتخابات هم سکوت کردیم، اما دیگر نمی‌شود سکوت کرد. یعنی عقل و دین و منطق و وجدان و انصاف اجازه نمی‌دهد که آدم ساکت بشود. توهم را باید کنار گذاشت. هیچ "احمدی‌نژادکشونی " در کار نبود و نیست. اولین ضربه را به احمدی‌نژاد، خود او زد و دوستان متعصبش. در اینکه خیلی‌ها از احمدی نژاد خوششان نمی‌آید شکی نیست، اما احمدی‌نژاد هم از خیلی‌ها خوشش نمی‌آید. حتی خیلی بیشتر از طرف مقابل! پس چه فرقی دارد؟
در شماره جدید نشریه "همت " باز هم محور اصلی آقای هاشمی است و شخصیت‌های مختلف مذهبی و سیاسی در اطراف او قرار دارند، با این تفاوت که این بار طیف گسترده‌تری به جمع قبلی اضافه شده‌اند! من هرچه در این تصویر دقت کردم که شباهتی بین این افراد پیدا کنم، به جایی نرسیدم. البته خود نویسنده ادعا کرده است که همه این افراد وابسته به سیستم هاشمی رفسنجانی هستند، اما واقعیت آنست که همه این افراد، آدم‌هایی هستند که در چند سال گذشته، به سیاست‌های احمدی‌نژاد انتقاد کرده بودند. حتی منتقدانی که انتقاد آنها اصلا سیاسی نبود و با نگاهی اخلاقی و دینی نصیحت می‌کردند.
جالبتر اینجاست که در این لیست افراد خوشنام و بزرگی قرار دارند که در انقلابی بودن و ولایی بودن آنها هیچ شک و شبهه‌ای وجود ندارد و بارها و بارها و حتی در همین حوادث اخیر، بطور قاطع از نظام و انقلاب و رهبری، دفاع کرده‌اند، اما وقتی معیار بد بودن افراد، مخالفت با احمدی‌نژاد باشد، همه این آدمها را باید دور انداخت! یعنی محور به جای اینکه انقلاب باشد و رهبر انقلاب، شخص احمدی‌نژاد می‌شود که همه باید او را دوست داشته باشند.
اینجاست که باید فکری جدی برای مقابله با این جریان خطرناک کرد. در چند ماه گذشته بنا به ضرورت و حساسیت مسائل دیگر، کمتر به این مساله پرداختیم، اما وقت آن است که کاری کنیم. من شخصاً علی لاریجانی و قالیباف و مطهری و توکلی را بر احمدی‌نژاد ترجیح می‌دهم و نیازی هم به پنهان کردن این موضوع ندارم. البته احمدی‌نژاد رییس‌جمهور خوبی هست و باید از او حمایت شود و چشمم کور حمایت هم می‌کنم. اما خونم به جوش می‌آید وقتی می‌بینم بی‌شعورهایی به نام حمایت از احمدی‌نژاد، همه شخصیت‌های دینی و سیاسی این مملکت را یک کاسه می‌کنند و بالای سر هاشمی رفسنجانی قرار می‌دهند که همه مثلا مخالف احمدی‌نژاد هستند. خوب مخالف باشند.
این تفسیر البته چند سالی هست که دارد تبلیغ می‌شود و بسیاری از دوستان ما هم متاسفانه به این توهم علاقه دارند. اطلاع موثق دارم که علیه بسیاری از این شخصیت‌های مذهبی، توسط خود آقای … حرف‌های اهانت آمیزی زده می‌شود… و همت هم دقیقا ادامه‌ی همان حرف و حدیث‌هاست
این آدم‌های متوهم اگر عقل درست و حسابی داشتند، لااقل از آیت الله جوادی آملی خجالت می‌کشیدند. من شخص پرست نیستم، اما آقای جوادی آملی کسی هست که بعد از کناره گیری از امامت جمعه شهر قم و براه افتادن آن همه جنجال تبلیغاتی و سیاسی علیه ایشان، در همه نماز‌های جمعه شهر قم، در صف اول نماز نشسته و کسی هم نمی‌بیند! اما هم اصلاح‌طلبان و هم اصولگراها بعد از انصراف ایشان از نمازجمعه، انواع و اقسام شایعات را درباره ایشان براه انداخته بودند. اصلاح طلبان ادعا می‌کردند که آقای جوادی آملی از نظام قهر کرده است و اصولگراها هم در مقابل می‌گفتند ایشان بصیرت لازم را ندارد!

چه کسانی پشت صحنه تخریب مهندس مشایی هستند؟

اگرچه "حقیقت نیوز" همواره تلطیف قلوب و تلاش در راستای گسترش انسجام ملی را در دستور کار خود قرار داده اما در صورت استمرار لجن پراکنی علیه هر یک از خادمین ملت ، ناگزیر خواهیم شد که شفاف تر از امروز به بیان عقبه فکری عناصر پشت صحنه جریان نه احمدی نژاد بپردازیم.

به گزاش اختصاصی حقیقت نیوز؛نظر به اهمیت اینچنین خبرسازی های مشکوک و هدایت شده ، "حقیقت نیوز" پس از بررسی های میدانی و بر اساس دریافت گزارشاتی از پشت پرده ماجرای تخریب همه جانبه رییس دفتر ریاست محترم جمهور که اخیرا بر هجمه آن افزوده شده در نظر دارد مطابق رسالت خود به نیمه پنهان عناصری بپردازد که بر سر سفره با برکت جمهوری اسلامی نشسته اند و به جای کمک رسانی به دولتمردان و جلوگیری از به حاشیه کشیده شدن اهداف والای دولت در امر خدمت رسانی ، متاسفانه هر از چندی توپخانه های خود و همراهانشان را به سمت یکی از مردمی ترین دولت های پس از انقلاب نشانه می روند.
و اما پشت پرده ماجرای خبرسازی علیه اسفندیار رحیم مشایی:
پایگاه خبری تحلیلی فرهنگ ایثار و شهادت موسوم به "فاش نیوز" از ابتدای شروع به کار با رانت ویژه محمدحسین صفارهرندی در هنگام حضور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی راه اندازی شد. سایت مذکور از سوی فردی به نام قدرت الله رحمانی (مشاور امور ایثارگران وزیر سابق فرهنگ وارشاد اسلامی) با بودجه ای قابل توجه که از برکات حضور جناب صفار در سمت مدیریت ارشد وزارتخانه حکایت داشت به منظور حرکت در مسیر احیای فرهنگ ایثار و شهادت و رسیدگی خبری به مسائل و مشکلات ایثارگران شروع به کار نمود. هر چند که در طی مسیر نه تنها چنین هدفی سرلوحه کار دست اندرکاران فاش نیوز قرار نگرفت بلکه به سرعت اسیر دیکتاتوری رسانه ای سیاست بازانی گردید که اکنون شاهد جعل خبر و تخریب چهره دولت دهم از سوی آنان در محافل خبری هستیم.
"بهروز ساقی" که از وی بعنوان سردبیر "فاش نیوز" نامبرده می شود در تلاش است ضمن احیای سیاست های شکست خورده وزیر سابق ارشاد در میان آحاد مردم، با نوعی ساختارشکنی رسانه ای و سخن پراکنی علیه یاران وفادار رییس دولت دهم به ماموریت محوله از سوی روسای امروزی خود جامه عمل پوشانده و به مرور با نزدیک شدن به انتخابات های آتی با تمام توان در صف جریان "نه احمدی نژاد" قلم فرسایی نماید.
این پایگاه خبری منتسب به جریان صفار هرندی در تاریخ 29/10/88 به تاسی از شیوه خبرسازی بنگاه های سخن پراکن همچون BBC در اقدامی ناشیانه مدعی شد: «آخرین خبر: مشایی استعفا داد» و با ساخت خبری جعلی صحبت از ملاقاتی نمود که میان مقام معظم رهبری و رییس جمهور در ارتباط با جناب مشایی صورت گرفته.
گذشته از آن که سیاست گذاری و خط دهی سایت مذکور هیچ گونه قرابتی با حرکت در مسیر بسط و احیاء "فرهنگ ایثار و شهادت" ندارد، باید گفت متاسفانه سربازان سینه چاک "وزیر سابق ارشاد" کار را به جایی رسانده اند که گستاخانه با اختراع مطالب ساختگی به حریم رابطه میان مقام معظم رهبری و ریاست محترم جمهور می تازند و از «شایعاتی شیرین» سخن می گویند! گویا این همکاران سابق مدیرمسئول موسسه کیهان ماجرای خبر ساختگی مربوط به دیدار آقای احمدی نژاد با رهبر معظم انقلاب درباره مسئله مرحوم علی کردان را از یاد برده اند که چگونه دفتر مقام معظم رهبری ضمن تکذیب آن موجب شرمساری برخی گردید.
براستی تخریب کنندگان دولت دهم که بعضا لباس اصولگرایانه ای نیز بر تن کرده اند، تا کی بنای آن دارند در مقابل بیانات حکیمانه ولی فقیه زمان که فرمود: «رد و طرد دیگران بطور مطلق [اشاره به واکنش های رخ داده درباره انتصاب آقای مشایی] بر سر مسائل درجه دوم مصلحت نیست و همه باید برای ساختن کشور برادرانه کمک و همکاری کنند.» [1]
توهین و تهمت بر دولتی که توانسته بالاترین میزان اخذ رای پس از گذشت سه دهه از انقلاب را بر خود اختصاص دهد و خیل عظیم مردم تشنه "عدالت و مهرورزی" را با خود همراه سازد با کدامین غرض شخصی قابل توجیه است؟ اگرچه "حقیقت نیوز" همواره تلطیف قلوب و تلاش در راستای گسترش انسجام ملی را در دستور کار خود قرار داده اما در صورت استمرار لجن پراکنی علیه هر یک از خادمین ملت ، ناگزیر خواهیم شد که شفاف تر از امروز به بیان عقبه فکری عناصری بپردازیم که شب و روزشان با رویای قرار گرفتن در مسند کاندیداتوری یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری سپردی می شود، و از آنجاییکه به واسطه کم کاری و عدم همراهی با سیاست های فرهنگی دولت دهم ، شاهد حضورشان در جمع دولتمردان نیستیم ظاهرا ارتزاقشان از راه بحران افکنی و تهمت به یاران دکتر محمود احمدی نژاد تامین می شود.

پی نوشت:
1- بیانات رهبر معظم انقلاب در تاریخ 3/5/88 در دیدار شرکت کنندگان در بیست و ششمین دوره مسابقات بین المللی قرآن  

منبع:http://haghighatnews.com/newsF-694.html

جمعی از دانشجویان عدالت خواه:

بازداشتگاه کهریزک با دستور خاتمی و پول دولت اصلاحات تاسیس و راه اندازی شد
گروهی از دانشجویان در پاسخ به اظهارات اخیر سید محمد خاتمی و گزارش تعدادی از نمایندگان مجلس در رابطه با بازداشتگاه کهریزک،باصدوراطلاعیه ای اعلام کردند : این مرکز با دستور خاتمی و پول دولت اصلاحات تاسیس و راه اندازی شده است.

به گزارش روز جمعه ایرنا این دانشجویان تحت عنوان "جمعی از دانشجویان عدالت خواه " دراطلاعیه خود که یک نسخه ازآن به خبرگزاری جمهوری اسلامی نمابر شده است سخنرانی سید محمد خاتمی در بنیاد باران به تاریخ 29 دی ماه گذشته درخصوص بازداشتگاه کهریزک را غیر منصفانه و فرافکنانه خوانده اند.
این دانشجویان با امضای متنی خطاب به خبرگزاری دانشجویان ایران که سخنان خاتمی را منتشر کرده بود متذکر شدند: "گزارش تعدادی از نمایندگان مجلس و مطبوعاتی شدن موضوعات مربوط به بازداشتگاه کهریزک و اظهار نظر غیر منصفانه آقای سید محمد خاتمی نکاتی را روشن نمود که نباید از دید وکلای حقیقت یاب ملت مخفی بماند."
این دانشجویان دراطلاعیه خود آورده اند:" با استناد به سوابق موجود در نیروی انتظامی ، طرح تاسیس بازداشتگاه کهریزک و مکان یابی آن از سوی دولت آقای خاتمی وپس از تایید وزارت کشور در زمان موسوی لاری ،این طرح نهایی و با امکاناتی به مراتب پایین تر از وضع قبل از تعطیلی بازداشتگاه کهریزک افتتاح و راه‌اندازی شده است."
این گزارش می افزاید:" در زمان افتتاح بازداشتگاه مذکور توسط دولت آقای خاتمی با اعزام بیش از هزار متهم از منطقه خاک سفید تهران به این محل، حدود 10 سال قبل آغاز بکار نمود و خاتمی از سوی وزارت کشور وقت در جریان کامل وضعیت این مکان بوده است."
در بند دیگر گزارش دانشجویان عدالت خواه آمده است: "مجوز رسمی و قانونی این بازداشتگاه و استقرار حدود هزار نفر از متهمان منطقه خاک سفید که از اقشار مختلف بوده و لزوما اراذل و اوباش نبوده اند را شورای امنیت کشور در وزارت کشور صادر نموده که آقای موسوی لاری وزیر وقت کشور در دولت اصلاحات مسوولیت مستقیم آن را بر عهده داشته است. "
این متن تصریح دارد:‌ نمایندگان محترم مجلس چنانچه در رابطه با اصل تاسیس بازداشتگاه کهریزک و مقایسه امکانات موجود در آن در زمان دولت آقای خاتمی و وضعیت فعلی آن بپردازندمشخص می گردد این بازداشتگاه که محصول دوران اصلاحات است به چه انگیزه ای تشکیل شده و دولت اصلاحات چه گروه هایی را به این بازداشتگاه با حجم وسیع اعزام کرده است.
در ادامه آمده است: "حال این سوال مطرح است که آیا احداث بند نسوان در این بازداشتگاه که فقط در دولت اصلاحات فعالیت داشته و پس از آن تعطیل گردیده هیچ مسوولیتی را متوجه آقایان خاتمی و موسوی لاری نمی نماید؟ چرا مسائلی که علت حوادث اخیر است از دید نمایندگان مخفی مانده است؟"
دانشجویان عدالت خواه ، خواستار پاسخگویی موسسان بازداشتگاه کهریزک به تبلیغات منفی که در رابطه با این محل از سوی برخی نمایندگان مطرح می باشد شده اند.
در بخش دیگری از متن منتشره تاکید شده است: شایسته است مجلس شورای اسلامی با تاریخچه این بازداشتگاه و سوابق آن در هشت سال دولت اصلاحات نیز توجه و به دور از یکطرفه نگری و پس از تتبع لازم نتیجه را به افکار عمومی برسانند تا روزنامه های دوم خردادی که هر روز مباحث خود را به این بازداشتگاه اختصاص داده اند بدانند بازداشتگاه کهریزک محصول بلافصل دولت اصلاحات بوده است.
در پایان دانشجویان امضا کننده این متن از کمیته ویژه مجلس شورای اسلامی خواسته اند: "سخنان رییس دولت اصلاحات را با توجه به اسناد و مدارک فوق الذکر بررسی و جهت تنویر افکار عمومی و استحضار روزنامه های دوم خردادی و زنجیره ای که از فرافکنی خاتمی ذوق زده شده اند گزارش نمایند. "

نگاهی به عوامل خشونت در ناآرمی های پس از انتخابات

نگاهی به عوامل خشونت در ناآرمی های پس از انتخابات

انتخابات 88 یکی از بارزترین نقاط تاریخ انقلاب اسلامی بود. این انتخابات ثابت نمود که جمهوری اسلامی این قابلیت را دارد که در بتواند بالاترین طراز مردم سالاری را کسب نماید. اما این پیروزی برای انقلاب اسلامی مسئله ای نبود که دشمنان انقلاب به این  سادگی بتوانند آن را تحمل کنند.

این پیروزی در شرایطی بدست آمد که رئیس جمهور ایران در عرصه بین الملل درست در مقابل استکبار ایستاده بود و این پیروزی پس از 4سال خدمت به مردم به وجود آمده بود.

اگر این پیروزی جمهوری اسلامی در جهانی می شد سران استکبار ضربه سنگنی را متحمل می شدند پس باید این پیام انقلاب به حاشیه می رفت.

قدرت طلبی، لجاجت و جهالت بین سیاسیون شکست خورده در انتخابات این زمینه را فراهم نمود تا غرب بتواند این پیروزی را به حاشیه براند.

سایت صدای آمریکا، رسانه رسمی دولت آمریکا درست 5 روز قبل از انتخابات احمدی نژاد را پیروز انتخابات معرفی می کند اما درست یک روز پس از انتخابات و با اعلام پیروزی احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری همنوا با عده ای در داخل، تقلب گسترده در انتخابات ایران را مطرح کردند.

ادعایی بدون دلیل، عدم پیگیری ادعا بصورت قانونی و لشکر کشی های خیابانی زمینه را برای خشونت ها خیابانی فراهم نمود. در این برهه شاهد نوعی کنش سیاسی هستیم که بیشتر به توحش سیاسی می ماند.

تکرار ادعا بدون ارائه دلیل در طول سال موجب شد که این حرکات در طول سال انجام شود. نا امن نمودن فضای کشور توسط آشوب های خیابانی زمینه را برای حرکت های تروریستی سازمان یافته فراهم نمود. کشته شدن مشکوک دختری در خیابان با تمام وجود تناقضاتی که در آن وجود دارد طعمه مناسبی برای دستگاه های تبلیغاتی دشمن واقع شد.

دشمن با جنگ روانی که برای این طعمه به راه انداخت، خشونت را در آشوب های افزایش داد و سعی نمود با عبور از پاسخ به ادعای تقلب آشوب های خیابانی را به خون خون خواهی تبدیل نماید.

در این اوضاع ورود غیر قانونی سلاح گرم به کشور و فروش آن در سطح شهر تهران توسط عناصر  ضد انقلاب در خور توجه است که نفس این کار موجب افزایش خشونت در آشوب های تهران می شد.

حمله پایگاه های بسیج که در آن سلاح  وجود  داشت پیامی جز آغاز مبارزه مسلحانه نمی توانست داشته باشد. اگر با این کار به صورت قاطع برخورد نمی شد باید شاهد دگیری ها مسلحانه در تهران به طور گسترده می بود که بشدت برای امنیت شهر خطر ناک بود.

حمله به مسجد لولاگر و آتش زدن مسجد می  تواند در راستای تحریک احساسات طرف مقابل به درگیری ها دامن بزند. مسلما تشدید کینه در طرفین دگیر در این اوضاع خود موجب افزایش تنش می شد که گروه آشوبگر از هیچ کاری برای تشدید تنش مضایقه نکرد.

حمله به مقدسات مردم نیز یکی از راهکارها برای ایجاد تفرقه در بین مردم و تحریک احساسات آنها بود که می توان از توهین به امام خمینی (ره) در 16 آذر و هتک حرمت در عاشورای حسینی نام برد.

اما اشتباه این جریان این است که سعه صدر مردم و صبر آنها درمقابل این توهین ها را به حساب بی تفاوتی مردم گذاشتند اما 9 دی مردم سکوت خود را شکست و با حضور بی نظیر خود در صحنه به این بی حرمتی ها پاسخی کوبند داد. ملت در این روز بار دیگر پیوند خود با نظام و مقدسات را نشان دادند و تجمع ایشان پیام برخورد با این هتکان را داشت.

و اینک نوبت مسئولان قضایی کشور است که با عوامل اصلی ناهنجاری های اجتماعی قاطعانه برخورد نماید. قطعا کسانی که قصد داشتند رأی ملت ایران را مخدوش کنند و با لجاجت های خود به فتنه دامن زدن در اولیت قرار دارد و این خواست ملت در 9 دی بود.

سجاد اکبری دانشجوی پلی تکنیک

دکتر سروش، حامی ما بود

 

اختلاف‌نظر در حلقه کیان
جرقه اولیه انتشار روزنامه جامعه در جلسات چهارشنبه‌های ماهنامه کیان زده شد. در این جلسات تعدادی از مولدان اندیشه دینی دور هم جمع می‌شدند و بحث می‌کردند. تا جایی که به یاد دارم آرش نراقی، ابراهیم سلطانی (که بعد از رفتن من به جامعه سردبیر کیان شد)، حجاریان، دکتر سروش، محسن کدیور، هادی سمتی، مصطفی تاج‌زاده، اکبر گنجی، حسین قاضیان، علیرضا علوی‌تبار، حمیدرضا جلایی‌پور، رضا تهرانی و گاهی هم محسن سازگارا اعضای حلقه کیان بودند. به این جلسات میهمان هم دعوت می‌کردیم کسانی مثل مجتهدشبستری، ملکیان، احمد و محمود صدری وقتی به ایران می‌آمدند و خانم مهرانگیزکار و سایر نخبگان میهمان مباحث ما بودند.

پاییز سال 1375 تازه زمزمه ورود آقای خاتمی به عرصه انتخابات شنیده می‌شد و هنوز حضور ایشان به صورت قطعی مطرح نشده بود. در جلسات پاییز حلقه کیان، مساله امکان حضور یک جریان جدید اصلاح‌طلب در عرصه سیاست به بحث گذاشته می‌شد اما بخش قابل توجهی از اعضا نسبت به ورود حلقه کیان به عرصه فعالیت مستقیم سیاسی و جریان‌های سیاسی تردیدهای جدی داشتند و صریحاً مخالف بودند.

در این فضا، آقای سازگارا جرقه راه‌اندازی یک روزنامه را زدند ولی از آنجایی که بخش قابل توجهی از دوستان حلقه کیان مخالف انتشار یک روزنامه بودند، آرام‌آرام مباحث مربوط به ورود به عرصه روزنامه‌نگاری عمومی در خارج از حلقه کیان دنبال شد. این جلسات در دفتری در خیابان کریم‌خان‌زند با حضور دکتر سروش، جلایی‌پور، من و سازگارا برگزار شد تا فضای دموکراتیک جلسات حلقه کیان حفظ شود و این مساله گسست‌هایی را دامن نزدند. بدین‌ترتیب قبل از دوم خرداد، برای انتشار یک روزنامه تصمیم‌گیری شده بود اگرچه دوستان زیادی قایل به این بودند که اگر جریان مولد و نواندیشی دینی به سرعت خودش را آلوده مسایل سیاسی بکند، ممکن است که پیامدها و تبعات این حرکت به کل جریان روشنفکری‌ دینی آسیب برساند.

طرف دیگر هم البته معتقد بود که باید آمادگی‌ها و تئوری‌هایی خاص براساس نیاز هر مرحله مطرح شود و اگر حرکت روشنفکری دینی که در آغاز به صورت حلقه‌های حاشیه‌ای روشنفکری فعالیت کرده، توانایی دنبال کردن گزاره‌ها و آرمان‌های خود را نداشته باشد ناشی از ضعف و ناتوانی پیکره روشنفکری دینی است. با همه اینها نتیجه این شد که بحث مربوط به روزنامه‌نگاری به خارج از حلقه کیان کشیده شد. جالب این بود که تعدادی از دوستان حلقه کیان هم به جلسات ما می‌آمدند تا از سرانجام این مباحث مطلع شوند.

قطعه‌ جاافتاده پازل پیدا شد
راه‌اندازی یک روزنامه، پروژه سنگین و بزرگی است. روزنامه‌ای که ما در پی راه‌اندازی آن بودیم قصد داشت بار سنگین نخستین روزنامه جامعه مدنی را بر دوش بکشد. عنوان «جامعه» را من انتخاب کردم، آقای جلایی‌پور به ارشاد تقاضای مجوز روزنامه داده بود و در آستانه اعطای مجوز نام آن را به «جامعه» تغییر داد. البته این تغییر نام در جلسه ما تصویب شد. انتشار روزنامه جامعه یک شکاف هرچند کوچک را در بدنه روشنفکری دینی ایجاد کرد که بعدها هم در حلقه کیان انعکاس پیدا کرد و هم در روزنامه جامعه.

تعدادی از دوستان متعلق به جریان روشنفکری دینی به آمادگی حضور این جریان در عرصه مطبوعات عمومی معتقد نبودند و معتقد بودند که یا باید مجله کیان را ارتقا دهیم یا یک مجله تخصصی‌تر و سیاسی‌تر تأسیس کنیم و خود را وارد یک مدل آزمون نشده ژورنالیسم سیاسی نکنیم. در رأس این گروه آقای‌گنجی صحنه گردان و محرک اصلی بود و آقای‌نراقی، تهرانی و تا حدودی کدیور نیز چنین تفکری داشتند.

آقای‌گنجی به علت پاره‌ای از مخالفت‌های پیشین با آقای‌سازگارا در مؤسسه فرهنگی صراط، او را عنصر شایسته‌ای برای ورود به این عرصه نمی‌دانست. چنین اختلافاتی به موضوع انتشار روزنامه جامعه هم منتقل شد. با تمام اینها و به‌رغم مخالفت اکثریت اعضای حلقه کیان روزنامه راه‌اندازی شد و من با حلقه کیان وداع کردم و یک سرمقاله نوشتم و گفتم که قلم خود را برمی‌دارم و از کیان به جامعه می‌روم و ژورنالیسم را در سطحی عمومی‌تر ادامه می‌دهم. برای این سرمقاله عنوان «آخرین نجوا» را انتخاب کردم که در مجله کیان منتشر شد، اما این اختلاف‌ها خللی در دوستی‌ها و روابط اعضای جامعه کیان ایجاد نکرد.


انگیزه من برای انتشار روزنامه از چند منشا سرچشمه می‌گرفت. با شناختی که از جامعه داشتم، در میان سازمان و نهادهایی که قرار بود بار اصلاحات را بر دوش بکشند یک قطعه پازل جاافتاده بود و این قطعه جاافتاده داشتن یک روزنامه و تریبون آزاد و مستقل و بیرون آمده از مقتضیات زمانه برای ارائه راهبردهای حرکت اصلاحات بود. من با این نگاه راه‌اندازی روزنامه را ضروری می‌دانستم و در این ضرورت یک مشوق خیلی بزرگ داشتم که بسیار برای او احترام قایل بودم: «دکتر عبدالکریم سروش». و یک مدیر آماده به کار و دارای سابقه مدیریتی به نام آقای سازگارا و یک جلایی‌پور فارغ‌التحصیل جامعه‌شناسی سیاسی از دانشگاه لندن که پای کار بود.

من این سه ضلع مهم را به عنوان روزنامه‌نگاری که در آرزوی انتشار روزنامه به سبک و مدلی آرمانی بود کامل کردم. پس شرایط برای انتشار روزنامه آماده بود و تنها اختلاف‌نظر حلقه کیان باقی مانده بود که ما سعی کردیم به صورت کاملا متمدنانه از کنار آن عبور کنیم و حرکت تازه‌ای را آغاز کنیم. شرکت جامعه روز را تاسیس کردیم و من بخش قابل توجهی از سهام این شرکت را بدون نام گرفتم تا بعداً در اختیار تحریریه روزنامه قرار بدهم تا در روزنامه خودشان شریک باشند. روزنامه جامعه با بودجه و اعتبار ناچیزی در مقایسه با بودجه آن زمان راه‌اندازی شد.

روزنامه جامعه با نقدینگی حیرت‌آور 27میلیون تومان آغاز به کار کرد در حالی‌که روزنامه‌هایی که همزمان با جامعه منتشر شدند 300 میلیون تومان نقدینگی و اعتبار در اختیار داشتند. این تفاوت نقدینگی در درجه اول ناشی از اعتبار گردانندگان روزنامه جامعه نزد چاپخانه‌ها و فروشندگان کاغذ بود. سابقه کارهای موفق ما در کیهان فرهنگی و کیان باعث شده بود که به ما برای شش ماه کاغذ بفروشند و توزیع ارزان‌ترین قیمت را از ما بگیرد.


بدین‌ترتیب طبق گفته هیأت‌مدیره من لوکوموتیوران این قطار شدم و آقای سازگارا مسوولیت ساختارسازی آن را برعهده گرفت و آقای جلایی‌پور مدیریت مسوول و صاحب امتیاز آن شد و در رأس همه اینها دکتر سروش تئوری‌پرداز این مجموعه شد. شمارش معکوس که آغاز شد به دکتر سروش گفتم خیلی نگران واکنش‌های احتمالی دوستان روشنفکری دینی هستم و اگر مصالحه‌ای صورت گیرد تا ما از آن پتانسیل‌ها در روزنامه جامعه استفاده کنیم، راه این حرکت جدید هموارتر می‌شود و گام‌ها با اطمینان بیشتر برداشته خواهد شد اما دکتر سروش تنها یک جمله به من پاسخ دادند و گفتند: «بعدها دوستان به دنبال موفقیت‌های روزنامه جامعه به این قافله خواهند پیوست و نگران نباشید.» اما من خیلی نگران بودم.

دکتر سروش حامی ما بود
بخشی از جریان روشنفکری دینی انتشار روزنامه جامعه و ورود عرصه جامعه را حرکتی سیاسی تلقی می‌کرد. گروه ما این حرکت را سیاسی نمی‌دانست بلکه یک حرکت حرفه‌ای می‌دانست و مبتنی بر این دیدگاه بود که وقتی روزنامه جامعه منتشر شد ردپایی از روشنفکری دینی در آن دیده نمی‌شد. جامعه یک روزنامه تمام حرفه‌ای بود که به‌لحاظ سیاسی تمامی طیف‌ها را پوشش می‌داد.


در این شرایط آقای‌گنجی مصاحبه‌ای با دکتر سروش انجام دادند و سئوال محوری این مصاحبه از دکتر سروش این بود که آیا مقتضای «روشنفکر دینی» بودن، باقی ماندن در محدوده تولید معرفت است یا در صورت نیاز اجتماعی یک روشنفکر می‌تواند به عرصه‌های دیگر هم سر بکشد و این عرصه‌ها را مدیریت بکند. آقای‌دکتر سروش اما پا را فراتر گذاشت و گفت که روشنفکری دینی می‌تواند عرصه‌های دیگر را هم مدیریت کند و لازم است تا ایده‌ها تبدیل به نسخه عملی شوند و مردم و افکار عمومی را نسبت به برتری این ایده مجاب کند.


بدین‌ترتیب این مصاحبه همسو با نظریات دوستان ما نبود و جالب این بود که به محض انتشار روزنامه جامعه دوستانی که مخالف ورود جریان روشنفکری دینی به عرصه جامعه بودند به چند دسته تقسیم شدند. هم راه نو را منتشر کردند و هم بعدها صبح‌امروز. جناح چپ آنها صبح‌امروز را منتشر کرد و جناح میانه راه نو را. لذا با انتشار راه نو و بعد صبح‌امروز، بار مسوولیت اخلاقی ما در مقابل آن دوستان به شدت کاهش یافت. البته در تغییر نگرش دوستان یک عامل نقش حیاتی ایفا کرد و آن هم موفقیت زودرس و غیرقابل انتظار روزنامه جامعه بود.


روزنامه جامعه با تیراژ صدهزار آغاز کرد و برنامه این بود که تیراژ روزنامه جامعه بعد از 30 شماره به 200 هزار تا برسد اما بعد از 30 شماره به سیصد هزار نسخه رسیدیم که فوق توقع ما بود. این موفقیت فضا را برای احراز موفقیت‌های بیشتر در حوزه‌های مختلف روشنفکری به خصوص روشنفکری دینی مهیا می‌کرد. روزنامه جامعه در حوزه ژورنالیسم حرفه‌ای هم موفق بود. من اصول دهگانه کار روزنامه جامعه را نوشتم و در جمع آقایان جلایی‌پور و سازگارا تصویب شد و نخستین شماره روزنامه در 16 بهمن 1376 منتشر شد.

ائتلاف روشنفکری دینی به سرانجام نرسید
روزنامه جامعه پس از انتشار به مارک اصلی جنبش اصلاحات و جنبش مدنی ایران تبدیل شد. اما اینکه چرا نام موسع جامعه به عنوان روزنامه جامعه مدنی را انتخاب کردیم باید گفت که ما در آن زمان تجربه روزنامه‌ای متعلق به جامعه مدنی را نداشتیم. «جامعه» از درون خود تا بیرون سازوکار جامعه مدنی را دنبال می‌کرد و شاید به همین دلیل بود که پاره‌ای از روزنامه‌نگاران قدیمی و اساتید این رشته روزنامه جامعه را حدفاصل تاریخ معاصر مطبوعات ایران می‌دانستند و این تاریخ را به قبل و بعد از روزنامه جامعه تقسیم می‌کردند.


من پس از 30 شماره از انتشار جامعه یک پیام بسیار محبت‌آمیز از آقای خاتمی دریافت کردم و یک پیام از عطاءالله مهاجرانی در ستایش این حرکت تازه. حتی آقای مهاجرانی در مقام وزیر ارشاد یک شب به دفتر روزنامه آمد و بدین‌ترتیب روزنامه جان گرفت و بدون تبدیل شدن به ارگان روشنفکری دینی به کار خود ادامه داد. هدف این بود که تلقی این که میراث روشنفکری دینی منحصراً به جامعه منتقل شده به وجود نیاید و چنین هم نشد.


ایده ائتلاف روشنفکران دینی ایران هم که در همان زمان شنیده شد نه در روزنامه جامعه که در حلقه کیان و در همان جلسات روزهای چهارشنبه مطرح شد. ما، اصحاب جامعه پس از آغاز انتشار روزنامه همچنان به جلسات حلقه کیان می‌رفتیم و من حتی آخرین سرمقاله خود در کیان را بعد از انتشار روزنامه جامعه نوشتم و با کیان خداحافظی کردم و مسوولیت را به رضا تهرانی سپردم. لذا بحث‌های مربوط به ائتلاف روشنفکری‌دینی در جلسات حلقه کیان مطرح شد و تعدادی دوستان همچون سیدمصطفی شبیری، محمدجواد مظفر و سازگارا بر آن تاکید می‌کردند. از طرف این دوستان اقداماتی برای ثبت این ائتلاف در وزارت کشور انجام شد و دکتر سروش هم موافق این حرکت بودند.


اما من مخالف شکل‌گیری چنین ائتلافی بودم. از این جهت مخالف بودم که خودم را در درجه اول روزنامه‌نگار می‌دانستم و ورود روزنامه‌نگار به جریان‌های حزبی را مجاز نمی‌دانستم. لذا شرط کردم که در صورت سردبیری روزنامه جامعه از هرگونه فعالیت در هرگونه جریان سیاسی مربوط به جریان روشنفکری دینی خودداری خواهم کرد. با این شرط اما آرام آرام مساله تشکیل ائتلاف روشنفکری دینی فراموش شد. البته دوستان پیگیری‌های لازم را کردند و حتی آقای سازگارا یک مصاحبه کرد و گفت که به زودی این ائتلاف شکل خواهد گرفت، اما چنین نشد.

چرا مهاجرانی تغییر مشی داد؟
آقای مهاجرانی در مقام وزیر ارشاد بسیار از انتشار روزنامه جامعه پشتیبانی می‌کرد و شبی که به روزنامه جامعه آمد بسیار از روزنامه ستایش کرد و حتی در جلسه‌ای که در ساختمان مشاوران رئیس‌جمهور در خیابان جردن و با حضور خانم کدیور و من و جلایی‌پور و سازگارا و ... برگزار شد، مهاجرانی به‌عنوان وزیر ارشاد و سخنگوی دولت از روزنامه ستایش کرد و گفت که هر کاری درباره روزنامه جامعه دارید مستقیما با شخص من مطرح کنید.


احساس ما این بود که در روحیه آقای مهاجرانی آمادگی برای تکفل ریاست‌جمهوری بعد از خاتمی وجود دارد و ایشان تلاش دارد تا به صورت غیرمستقیم از حرکت روزنامه جامعه به مثابه جریان ایده‌آل خودش حمایت کند. اما با ورود مجلس پنجم به عرصه انتقاد از مطبوعات و استیضاح مهاجرانی، روابط وزارت ارشاد و شخص مهاجرانی با روزنامه جامعه تغییر کرد. اتهام مهاجرانی پشتیبانی یارانه‌ای کاغذ از روزنامه جامعه بود اما روزنامه جامعه، 300 میلیون تومان به‌دلیل عدم عمل‌کردن وزارت ارشاد به تعهدات خود مبنی بر تخصیص بودجه‌های سوبسیدی ضرر کرد.


ما اولین روزنامه جامعه مدنی بودیم که روزنامه را با کاغذ ایرانی چاپ کردیم. ما اولین روزنامه‌ای بودیم که با کاغذ آزمایشی کارخانه تولید کاغذ مازندران روزنامه چاپ کردیم و با یک تا خوردن روزنامه می‌شکست و خوانندگان از این قضیه گلایه داشتند. در ضمن ما در آن زمان گران‌ترین روزنامه را منتشر کردیم. آن زمان ما جامعه را 50 تومان می‌فروختیم در حالی‌که کیهان و همشهری 5 تومان بودند.

در این فضا بخشی زیادی از ارکان حکومت مخالفت روزنامه جامعه شدند و مهاجرانی دل در گرو حرکت روزنامه جامعه بسته بود اما رکاب در توسن قدرت می‌زد و ما میان این دو گرایش نمی‌دانستیم که کدامیک سرنوشت ما را مشخص خواهد کرد. در نهایت هم پای گذاشتن ایشان در مسیر قدرت، سرنوشت ما را رقم زد و روزنامه جامعه و توس را به‌سمت تعطیلی و محاکمه کشید.


ایشان در لبنان پس از دستگیری ما در مقابل سئوالات روزنامه‌نگاران درباره چرایی دستگیری شمس‌الواعظین و دیگران گفت: «اگر من هم جای دادگاه انقلاب بودم همان کار را می‌کردم.» ما در آن شرایط با لحاظ کردن مقتضیات حوزه قدرت به آقای مهاجرانی حق می‌دادیم اما از طرف دیگر یک تناقض میان این عمل و وعده‌هایی که او داده بود می‌دیدیم. بنابراین خود را به تقدیر سپرده بودیم.

پیمان «وانا» میان رخ‌صفت، تهرانی و من
بخش‌های مخالف راه‌اندازی روزنامه جامعه در میان اعضای حلقه کیان و روشنفکری دینی زمانی به ضرورت انتشار مطبوعات عمومی رسیدند که ما به زندان افتاده بودیم و آنها احساس کرده بودند که ظلمی مضاعف به بخشی از پیکره‌شان شده است و از موضع پرکردن خلاء که این قافله بی‌پرچم نماند، به سرعت برای انتشار روزنامه‌های جایگزین اقدام کردند.


انگیزه آنها کاملا صادقانه و دوستانه بود. مخالفت‌های اولیه آنها البته کسب موفقیت زودهنگام را ناممکن کرد و تا مدت‌ها به‌رغم به زندان افتادن ما و جایگزینی توس و نشاط و عصرآزادگان هنوز این روزنامه‌ها در صدر بود. مضاف بر اینکه روزنامه صبح‌امروز در بستری خاص تعریف شد و به قول آقای عبدی به‌عنوان «توپخانه اصلاح‌طلبان» شناخته می‌شد.

تاسیس صبح‌امروز البته من را به یاد «پیمان وانا» انداخت. قبل از تاسیس روزنامه جامعه، ماهنامه کیان با سه عنصر شناخته می‌شد. مصطفی رخ‌صفت، رضا تهرانی و من. هرکدام در کیان یک مسوولیت برعهده گرفتیم. رخ‌صفت صاحب امتیاز بود، تهرانی مدیرمسوول و من هم سردبیر بودم. با بروز اختلافات ما سه نفر به یکی از ویلاهای دوستان در شمال ایران و در منطقه «وانا» رفتیم و یک پروتکل را امضا کردیم که برمبنای آن چگونه می‌توان روزنامه جامعه را راه‌اندازی کرد بدون اینکه میراث جریان روشنفکری‌دینی به آن روزنامه منتقل شود.


در تمام دوران هم از مفاد این پیمان عدول نکردیم و «جامعه» هیچگاه میراث‌دار روشنفکری دینی شناخته نشد. بر همین اساس نه روزنامه جامعه، نه کیان و نه حتی صبح‌امروز مسایلی که در پیکره جریان روشنفکری دینی اتفاق افتاده را با افکار عمومی در میان نگذاشت و آنها را درونی نگاه داشت. براین اساس پس از زندان اول بدنه مخالف روزنامه جامعه در میان روشنفکران دینی از بدنه روزنامه دفاع کردند و این اتفاقی تاریخی بود و آنان از حجاریان و گنجی تا سایر دوستان با ورود جانانه و پشتیبانی محکم، همگی همراهی خود را با این حرکت نشان دادند.

سعید امامی بازجوی من و جلایی‌پور بود
من و آقای جلایی‌پور وقتی در زندان بودیم توسط یک بازجو به نام مصطفوی بازجویی می‌شدیم. این بازجو فردی تحصیلکرده بود و در بازجویی‌ها با ما وارد بحث می‌شد و البته رفتار مودبانه و متینی هم داشت. بعد از آزادی از زندان یک روز آقای جلایی‌پور تماس گرفت و گفت که عکس سعید امامی را در روزنامه‌ها دیده‌ای؟ گفتم آره. گفت چیزی را به‌یادت نمی‌آورد؟ گفتم این که مصطفوی خودمان است! پس بازجوی ما سعید امامی بوده. جلایی‌پور گفت این عکس کمی لاغرتر از بازجوی ماست که گویی مربوط به قدیم‌ترها بوده است. جلایی‌پور گفت که این مساله را اعلام کنیم و من هم گفتم که هرجور صلاح میدانی عمل کن.

تمام بازجویی‌های سعید امامی به صورت غیر مستقیم و از طریق خواندن یک روایت و داستان‌آفرینی و نظرخواهی از من انجام می‌شد. او عمدتا به دنبال فهم این مساله بود که آیا ورود جریان روشنفکری دینی به عرصه سیاست با هدف کسب قدرت سیاسی است و تا چه میزان با خاتمی ارتباط ارگانیک دارد. من همیشه به سعید امامی پاسخ می‌دادم که ما مولدان فرآورده‌های معرفتی هستیم نه مولد فرآورده‌های قدرت و امثال خاتمی مصرف‌کنندگان این فرآورده‌های معرفتی هستند.

مریم شبانی: بازخوانی خاطرات روزهای تأسیس و راه‌اندازی روزنامه «جامعه» ذهن را به 12 سال قبل هدایت می‌کند. به روزهایی که اصلاحات جوانه زد و هر روز آن خبری بود و خاطره‌ای. ماشاءالله شمس‌الواعظین در یکی از اتاق‌های قدیمی مرکز مطالعات خاورمیانه ذهن را به سال‌های قبل برده بود و هرچه به یاد می‌آورد با ما می‌گفت.

از جرقه زدن ایده انتشار روزنامه و مخالفت‌های اکثریت اعضای حلقه کیان با این تصمیم از حمایت‌های دکتر سروش و جدیت‌های محسن سازگارا و نهایت، تأسیس اولین روزنامه جامعه مدنی ایران. روایت شمس‌الواعظین در مقام سردبیر روزنامه جامعه از آن روزها و آن اتفاقات در نوع خود جالب و شنیدنی بود و جالب‌تر شد وقتی در انتهای سخن به یاد آورد که این ذکر خاطره را با این خبر که سعید امامی بازجوی او و حمیدرضا جلایی‌پور در زندان بود به پایان رساند.

 

 

شمس الواعظین خاطرات خود از راه‌اندازی روزنامه جامعه و مخالفت برخی دوستان

 را می‌گوید