قلم

سیاسی/اجتماعی/فرهنگی

قلم

سیاسی/اجتماعی/فرهنگی

سایه روشن‌های اوباما در سالی که گذشت

سایه روشن‌های اوباما در سالی که گذشت


شاید بتوان گفت که باراک اوباما پیچیده‌تر از آن است که او را در قالب‌های تخت و ساده‌ چپ و راست یا جنگ‌طلب و صلح‌دوست قرار داد. او بی‌تردید از جورج بوش که تمام مردم دنیا را به دوست یا دشمن تقسیم می‌کرد، ابعاد بیشتری دارد.


ایلنا: «باراک اوباما»، رئیس‌جمهوری آمریکا در دومین سال ریاست‌جمهوری خود همان‌گونه که پیش‌بینی شده بود با چالش‌های بسیاری روبه‌رو بود که می‌توان به‌طور کلی آنها را در بخش‌های داخلی و سیاست خارجی دسته‌بندی کرد.
نخستین رئیس‌جمهوری سیاه‌پوست آمریکا که با شعار تغییر به روی کار آمد در عرصه داخلی از جمله اصلاح ساختار خدمات درمانی و تأمین اجتماعی با وجود بحران اقتصادی پیشرفت‌هایی داشت و می‌توان انتظار داشت که به‌‌رغم مخالفت‌ها انجام شدنی باشد و بخش وسیعی از مردم آمریکا به‌ویژه طبقه متوسط را خشنود کند، در صحنه جهانی اما با وجود موانعی از جمله مانورهای سیاسی غیرقابل پیش‌بینی تل‌آویو در خاورمیانه، لبخندها و تهدیدهای گاه و بیگاه مسکو، کابوس‌های هر روزه حملات تروریستی القاعده، جنگ طولانی افغانستان، پیچیدگی‌های تعامل با دنیای اسلام و ماراتن نفس‌گیر رقابت با قدرت‌های نوظهوری همچون چین تحقق وعده‌ها مبنی بر تغییر در مناسبات بین‌المللی را با چالش‌های جدی مواجه کرد.
مهمترین تصمیم سال گذشته باراک اوباما در میدان سیاست خارجی را شاید بتوان تغییر استراتژی جنگ افغانستان و اعزام 30 هزار نیروی بیشتر به این کشور دانست. تصمیمی که با علم به عدم حمایت افکارعمومی این کشور و تنها چند روز پس از دریافت جایزه صلح نوبل توسط او اعلام شد.
اوباما که پیش از ورود به کاخ‌سفید وعده داده بود به سرعت به جنگ‌های خارجی آمریکا پایان داده و به مشکلات داخلی رسیدگی می‌کند پس از بارها تشکیل کابینه جنگ نیروهای جدیدی را به افغانستان اعزام کرد و در پاسخ به مخالفان سرسخت ادامه این جنگ هشت ساله نیز اطمینان داد که تا پایان سال 2011 میلادی ارتش امریکا از افغانستان خارج خواهد شد و به دولت افغانستان نیز وعده داد که آنها را در برابر طالبان تنها نخواهد گذاشت.
استراتژی‌های جدید آمریکا در افغانستان، کمک به دولت یمن در مبارزه با تروریسم و رویکرد باراک اوباما برای نزدیکی به جهان اسلام رهبران القاعده را بیش از پیش در تنگنا قرار داد، به‌طوری که با نگاهی اجمالی به پیام‌های تهدیدآمیز القاعده در یک سال اخیر می‌توان به عمق خشم آنها از این رویکرد جدید واشنگتن پی برد.
«ایمن الظواهری»، مرد شماره دو القاعده در پیامی در آستانه سفر اوباما به خاورمیانه، رئیس‌جمهوری آمریکا را جنایتکاری خواند که نمی‌تواند پیام‌های خونین خود را در پس کلام صیغل‌خورده پنهان کند.
مرد شماره دو القاعده با اشاره به سفر اوباما به قاهره گفت که مصر جای او نیست و پیام‌های خونین اوباما دریافت شده و نمی‌توان آنها را با عملیات روابط عمومی پنهان کرد.
رئیس‌جمهوری آمریکا که اخیرا «رشاد حسین»، حافظ کل قرآن‌کریم را به عنوان رابط کاخ‌سفید با جهان اسلام معرفی کرده در دانشگاه «الازهر» مصر با اشاره به حملات 11 سپتامبر و تلاش‌های مستمر بنیادگرایان برای توسل به اقدام‌های خشونت‌آمیز علیه غیرنظامیان انگشت اتهام شکاف میان آمریکا و جهان اسلام را به جانب القاعده گرفته و گفت که شماری از آمریکایی‌ها به‌صورت اجتناب‌ناپذیری به اسلام نه تنها به چشم دشمن آمریکا و کشورهای غربی بلکه دشمن حقوق‌بشر می‌نگرند.
به‌گفته او، تا زمانی‌که روابط اسلام و آمریکا در قالب اختلاف‌ها تعریف شود، این وضعیت سبب تقویت افراط‌گرایانی می‌شود که بذر نفرت را می‌پاشند و نه بذر صلح را. این وضعیت سبب تقویت افرادی می‌شود که مروج مناقشه هستند و نه همکاری‌ که سبب شود همه مردمان جهان به عدالت و شکوفایی دست پیدا کنند؛ این چرخه تردید و اختلاف باید پایان یابد.
اوباما همچنین در ادامه سیاست به گفته خود تنش‌زدایی با دشمنان آمریکا با نشان دادن چراغ سبز به سوریه سرانجام پس از گذشت پنج سال از ترور «رفیق حریری»، نخست‌وزیر فقید این کشوراعلام کرد که سفیر آمریکا را در دمشق معرفی خواهدکرد . البته «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه نیز پیش از این در مصاحبه با روزنامه ایتالیایی با اعلام این‌که اوباما «مرد زمانه خود است» ابراز امیدواری کرده بود که با وی دیدار داشته باشد.
رئیس‌جمهوری آمریکا اگرچه در آغاز دوران زمامداری خود تاکید کرد که حل مناقشه خاورمیانه از اولویت‌های سیاست خارجی اوست اما به جرات می‌توان گفت که در طول یک سال گذشته کمترین دستاورد را در این زمینه داشته است، چرا که با وجود بسیج مهره‌های کلیدی دولت آمریکا، سفرها، دیدارها و نشست‌های متعدد برای آغاز گفت‌وگوهای صلح درست هم‌زمان با این‌که رسانه‌های خبری از موافقت «محمود عباس»، رئیس حکومت خودگردان فلسطین برای بازگشت به پای میز هم‌زمان با سفر «جو بایدن»، معاون اول باراک اوباما خبر می‌دادند، تل‌آویو اعلام کرد که تصمیم گرفته تا یک‌هزار و 600 واحد مسکونی جدید را در منطقه مورد مناقشه شرق بیت‌المقدس احداث کند، تصمیمی که حتی رسانه‌های رژیم‌صهیونیستی نیز با انتقاد از زمان اعلامش آن را پرتاب آب‌دهان تل‌آویو بر صورت بایدن خواندند.
در این سو نیز اتحادیه عرب و محمود عباس با انتقاد شدید از این اقدام رژیم‌صهیونیستی اعلام کردند مذاکره در شرایطی که تل‌آویو همچنان مشغول ساخت‌وسازهای غیرقانونی در کرانه‌باختری رود اردن است، بی معنی است.
اکنون با وجود تمام تلاش‌های اوباما برای آغاز گفت‌وگوهای صلح چنین به‌نظر می‌رسد که بار دیگر همه‌چیز به نقطه صفر بازگشته است.
از دیگر مسائلی که سال گذشته در سیاست خارجی دولت آمریکا در خاورمیانه خبرساز شد، برنامه چتر دفاع موشکی آمریکا در خاورمیانه بود که روزنامه آمریکایی «نیویورک‌تایمز» برای نخستین بار از آن سخن به‌میان آورد. این روزنامه به نقل از مقام‌های دولت آمریکا نوشت که واشنگتن به روند جابه‌جایی پدافند موشکی به منطقه خلیج فارس سرعت بخشیده است.
بنا بر این طرح، آمریکا چتر دفاع موشکی در خاورمیانه را با شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس انجام می‌دهد این کشورها بحرین‌،‌‌کویت‌، ‌عمان، قطر، عربستان و امارات متحده عربی را شامل می‌شوند.
در میدان مناسبات واشنگتن‌ـ‌مسکو آتش اختلافاتی که اواخر دوران ریاست‌جمهوری «جورج بوش» تداعی‌کننده آغاز جنگ سردی دیگر بود، با تصمیم اوباما مبنی بر لغو برنامه سامانه موشکی دولت بوش در اروپا تا حدودی خاموش شد.
اوباما با اعلام لغو برنامه سامانه دفاع موشکی دولت بوش در اروپا تاکید کرد که واشنگتن بارها به مسکو اطمینان داده که نگرانی‌های رهبران کرملین درباره برنامه‌های دفاع موشکی پیشین کاملاً بی‌پایه و اساس است.
سفر سال گذشته رئیس‌جمهوری آمریکا به روسیه نیز موجب تحولات جدیدی در عرصه روابط دو قدرت در برخی از حوزه‌ها شد. این مسئله تحت تاثیر تغییراتی بود که تا حدودی در نگرش‌ها و سیاست‌های واشنگتن و مسکو رخ داد. دیدگاه متفاوت اوباما با بوش و سیاست‌های متعادل‌تر «دیمتری مدودف»، رئیس‌جمهوری روسیه و همچنین تحولات عرصه جهانی در هماهنگی راهبردهای کلان دو کشور موثر بود. موافقت آمریکا با جایگزینی پیمان جدیدی به جای پیمان «استارت» و همکاری روسیه با آمریکا در مورد سپر دفاع موشکی در عوض عدم عضویت اوکراین و گرجستان در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از نمونه‌های نوین همکاری دو کشور به حساب می‌آید.
‌در قاره سبز، با پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست‌جمهوری اروپایی‌ها تصور می‌کردند که با توجه به انعطاف بیشتر اوباما و تجربه کمتر وی در حوزه سیاست خارجی زمینه بیشتری برای تاثیرگذاری بر سیاست خارجی آمریکا را داشته باشند. رهبران اروپایی انتظاراتی چون احیا جایگاه ناتو، حمایت از روند گسترش اتحادیه اروپایی، تغییر سیاست آمریکا در حمایت از حفظ محیط زیست، برخورد محتاطانه با مسئله دفاع موشکی و همکاری نزدیک با متحدان اروپایی را مطرح کردند.
باراک اوباما با تلاش برای ترمیم شکاف میان آمریکا و اروپا که حاصل سیاست‌های یک‌ جانبه‌گرایانه دولت بوش بود، برای نخستین بار در تاریخ آمریکا در نخستین سال ریاست‌جمهوری‌ خود شش بار به اروپا سفر کرد. پیش از او هیچ رئیس‌جمهوری آمریکائی این قدر در نخستین سال ریاست‌جمهوری‌ مسافرت خارجی نداشته است. او بارها در نخستین سخنرانی‌های خود با تاکید بر سیاست‌های چندجانبه‌گرایانه تاکید کرد که واشنگتن برای حل مسائل بین‌المللی به همکاری نزدیک متحدان خود به ویژه متحدان اروپایی نیاز دارد. شاید با اتکا بر همین سیاست بود که بیشتر کشورهای اروپایی که در دوران جورج بوش نسبت به درخواست وی برای اعزام نیروی بیشتر به افغانستان بی‌تفاوت بودند این بار از استراتژی جدید اوباما در افغانستان با وجود عدم حمایت افکار عمومی خود حمایت کردند.
از جمله مسائل دیگری که سال گذشته در سیاست خارجی آمریکا نمود چشم‌گیری داشت تقابل واشنگتن و پکن در حوزه‌های مختلفی از جمله برنامه هسته‌ای ایران، سیاست‌هایی در راستای حمایت از محیط زیست، اعتراض چین به همکاری‌های نظامی آمریکا و تایوان، خشم دولتمردان چینی از دیدار اوباما و «دالایی لاما»، رهبر معنوی بودائیان تبت در واشنگتن و حتی اعتراض واشنگتن به محدودیت‌های اعمال شده دولت چین بر فضای اینترنتی بود.
به عقیده کارشناسان سیاسی دولت کنونی اوباما برخوردی متضاد با دو دولت پیشین آمریکا در قبال چین داشته است چرا که دولت‌ بوش و «بیل کلینتون» در آغاز کار برخوردی جدی و انعطاف‌ناپذیر با چین را در دستور کار خود قرار دادند و در انتها عملکردی واقع‌بینانه و انعطاف‌پذیرتری را از خود نشان دادند در حالی که اوباما فرصت را غنیمت شمرد و در نخستین سال ریاستش به پکن نشان داد که چین یکی از مهمترین کشورها در دنیا است ولی در مقابل این رویکرد سیاسی جدید، همکاری دولت چین دردو مسئله مهم سیاسی را خواستار بود: برنامه هسته‌ای ایران و تغییرات اقلیمی. ولی چین همکاری لازم را نشان نداد.
شاید بتوان گفت که باراک اوباما پیچیده‌تر از آن است که او را در قالب‌های تخت و ساده‌ چپ و راست یا جنگ‌طلب و صلح‌دوست قرار داد. او بی‌تردید از جورج بوش که تمام مردم دنیا را به دوست یا دشمن تقسیم می‌کرد، ابعاد بیشتری دارد.  

مصاحبه منتشر نشده غلامحسین الهام؛ نقش حزب کارگزاران در......

مصاحبه منتشر نشده غلامحسین الهام؛

نقش حزب کارگزاران در حوادث پس از انتخابات

خبرگزاری فارس: غلامحسین الهام می‌گوید:معتقدم که حوادث اخیر مربوط به دوره بعد از انتخابات نیست، ریشه قضیه از جریانی نشأت می‌گیرد که به دنبال تغییر محتوای نظام است و با نگاهی به عقب باید این مسائل را در اواسط دوره سازندگی ریشه‌یابی کرد.

به گزارش "سرویس فضای مجازی " خبرگزاری فارس، غلامحسین الهام در سایت شخصی‌اش مصاحبه منتشر نشده خود با ویژه‌نامه نوروزی خراسان با عنوان "آنها که میلیونها لوح فشرده در تخریب احمدی‌نژاد توزیع کردند یک لوح هم در دفاع از خودشان توزیع می‌کردند " را منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش، سایت الهام در ابتدا توضیحاتی درباره علت چاپ نشدن این مصاحبه ارائه و سپس متن کامل این مصاحبه را درج کرده‌ است.

در این توضیح آمده است: " از حدود یکماه قبل خبرنگار محترم روزنامه خراسان درخواست مصاحبه با جناب آقای دکتر الهام را برای ویژه نامه نوروزی این روزنامه داشته و بدلیل اشتغالات ایشان برای تنظیم وقت مصاحبه پیگیریهای مکرری نیز انجام دادند تا اینکه این مصاحبه روز سوم اسفند 88 با طرح سوالات صریح و چالشی انجام شد و متعاقب آن اصلاح و غلط گیری مصاحبه نیز صورت پذیرفت. در اقدامی خلاف اصول اخلاقی و مذهبی و عرف حرفه ای روزنامه نگاری وپس از آنکه ویژه نامه نوروزی روزنامه خراسان امروز در دسترس عموم قرار گرفت شاهد عدم درج مصاحبه بودیم و پس از پیگیری خبرنگار محترم با عذرخواهی شدید و ابراز تاسف از این اتفاق، علت آنرا مخالفت شدید شخص جناب آقای مسیح مهاجری مدیر مسوول روزنامه جمهوری اسلامی و رییس هیئت امنای روزنامه خراسان با درج مصاحبه جناب آقای دکتر الهام و حذف آن در آخرین لحظات چاپ ویژه نامه بوده است .
این در حالی است که همواره و از جمله در این مصاحبه موافقت جناب آقای دکتر الهام با انجام مصاحبه اختصاصی با یک رسانه ، منوط به درج کامل متن مصاحبه بوده است. با ابراز تعجب از سعه صدر مدیر مسوول روزنامه جمهوری اسلامی که اکنون به روزنامه خراسان نیز گسترش یافته است ، متن کامل پرسشهای خبرنگار روزنامه خراسان و پاسخهای دکتر الهام را که بیشتر درباره حوادث پس از انتخابات بوده است تقدیم می داریم. "

- به نظر شما ریشه اتفاقات بعد از انتخابات دهم در کجا بود؟
معتقدم که این پدیده مربوط به دوره بعد از انتخابات نیست، ریشه قضیه از جریانی نشأت می‌گیرد که به دنبال تغییر محتوای نظام است. با نگاهی به عقب باید این مسائل در اواسط دوره سازندگی ریشه یابی کرد. در واقع شکل‌گیری کارگزاران سازندگی از بطن دولت و تلاش برای ماندگاری یک طیف فکری در قدرت کلید این جریان است. اگر سابقه را مرور کنیم خواهیم دید کارگزاران این جریان می‌خواستند گردش قدرت را محدود کنند. بحث دائمی شدن ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی و عبور از محدودیت‌های قانون اساسی برای کنترل قدرت نبض این حرکت بود. این مسأله می‌توانست انحراف بنیادین ایجاد کند، این مسأله مهار شد و نقش اصلی در رفع این قانون‌شکنی هم بر عهده رهبری بود. گام بعدی کنترل و سایه‌ افکندن بر روند کنترل قدرت در قوه مجریه است که با شکل‌گیری جریان دوم خرداد دنبال شد، این موضوع در دو قالب دنبال شد: یک قالب تقلب گفتمانی و یک قالب القای بی‌اعتمادی بود.
تقلب گفتمانی یعنی با ارزیابی نارضایتی عمومی مردم از کارکرد دولت‌ هاشمی سنجیده شود و با استفاده از آن امید به تغییر برای مردم ایجاد کرد. و این انگیزه‌ای برای مشارکت گسترده شد. این اتفاق افتاد؛ جریانی که در دوم خرداد روی کار آمد از طرف همان جریانی پشتیبانی شد که در دل قدرت بود ولی القای بیرونی این بود که رفتار ناصواب دولت سازندگی اصلاح خواهد شد. مردم این جریان را داخل نظام ارزیابی می‌کردند. بی‌اعتماد ‌سازی هم به خاطر این بود که تصور می‌شد گفتمان جریان راست پیروز خواهد شد و باید شرایط را تغییر داد و در این راستا با القای شبهه تقلب فضای ‌جامعه را نگران کرد.
کاهش اعتماد ایجاد کرد. طنز «بنویسید خاتمی بخوانید ناطق» محصول این القای تقلب است که کلید آن را آقای هاشمی در نماز جمعه زد. دولت اصلاحات هم که بر سرکار آمد دست به اقداماتی زد که از آن به عنوان دوره گذار یاد می‌شود. حرکت در بستر مطبوعات برای ایجاد زمینه، اصلاحات و تغییرات در قانون اساسی که بخشی از آن در تغییر خود قانون مطبوعات و بخشی در لوایح موسوم به دوقلو بود و همچنین گفتمان سازی سکولاریستی در کشور و تخریب ساختارهای محتواساز نظام مثل شورای نگهبان و همگرایی با گفتمان حقوق بشر غربی در این دوره اتفاق افتاد ، این جریان به دلیل عدم پاسخ‌گویی به مطالبات واقعی مردم و آشکار شدن حساسیت عمومی نسبت به ارزش‌های و مراقبت‌های رهبری مهار شد و به تدریج در مجلس هفتم و در انتخابات نهم یک رجعتی به گفتمان انقلاب صورت گرفت و تلاش‌های تغییر در درون نظام، استحاله و براندازی نرم ناکام ماند. انتخابات نهم این ناکامی را خیلی محکم نشان داد و در واقع برگشتی به گفتمان انقلاب و امام صورت گرفت. تلاش دولت در پاسخ‌گویی به مطالبات واقعی مردم، دولت را کارآمد نشان داد لذا انتخابات دهم نقطه تلاش جدی و بسیج همه جریانات شکست خورده در برگرداندن این آب رفته به جوی بود، هماهنگی و همگرایی که داخل و خارج کشور صورت گرفت دنبال آن بود تا روند رجعت به گفتمان انقلاب که همان گفتمان عدالت بود را محدود و در نهایت از دور خارج بکنند، اما روشن شدن مرزبندی‌ها مانع از پیشروی این روند شد. حساسیت مردم و اعتماد آن ها به دولت این حرکت را که تلاش می‌کرد با استفاده از ابزار تقلبی و گفتمان تقلبی؛ گفتمان موازی و تقلبی بسازد و در حقیقت محتوای نظام را مخدوش کند، از ریشه برانداخت. چهره‌هایی که صورت گفتمان امام را داشتند اما حقیقتشان عبور از امام بود؛ آن‌ها گفتمان تقلبی را به راه انداختند. تا فضای مطلوب گرایش به آرمانهای امام و انقلاب را منافقانه مصادره کنند.
مرزبندی‌ها به‌خصوص در مناظرات انتخاباتی حقیقت را روشن کرد. این‌ها برای تحقق اهدافی که از قبل برنامه‌ریزی شده بود و من فکر می‌کنم می‌توان آن را کودتای نرم نامید خیلی زود با سناریویی از پیش تعیین شده، موضوع تقلب (در صورت ناکامی) در انتخابات که آن را حدس می‌زدند را طرح کردند. لذا این طیف با این اهداف روشن آمده بود، حتی خود آن‌ها باور تقلب را نداشتند؛ بلکه این موضوع یک برنامه بود، لذا امر را مشتبه کردند و حوادث بعد از انتخابات را کلید زدند، حوادث بعد از انتخابات دنباله حوادث این دو دهه بود، هدف آنها تهی‌کردن محتوای نظام و فقط نگه‌داشتن ساختار صوری نظام بود. هوشمندی عمومی در مقابل یک تهاجم نرم. تغییر تفکر، غفلت و خیانت هر یک می‌تواند عواملی باشد تا کارکرد چهره‌هایی را که در این مسیر نقش عمده ایفا می کردند را تحلیل کند. بنده فکر می‌کنم داوری عمومی این افراد را خائن بداند اما این مهم نیست. مهم آن است، که به تعبیر مقام رهبری گاهی نتیجه غفلت‌ها با خیانت یکسان است. بنابراین بنده فکر می‌کنم از نظر خارجی ما یک دشمن سی‌ساله برای براندازی نظام داریم ابزارهای داخلی آن می‌تواند عواملی باشد که پیگیر استحاله و حذف محتوای نظام بودند. این مسأله قبل از انتخابات همگرایی خارجی و داخلی پیدا کرد و به این علت در این دوره تبلور پیدا کرد که چنان‌چه گفتمان انقلاب و امام تثبیت می‌شد (که این هم اتفاق افتاد) برگشت جدی به عقب برای آن‌ها دشوارتر می‌شد. و هدر شدن فرصت‌های آتی آن‌ها را در پی داشت.

- پس زمانی که دولت اصلاحات روی کار بوده، همان زمان هم به ساختار جمهوری اسلامی اعتقادی نداشتند؟
همه قراین موجود شاهدی بر این موضوع است؛ یک قسمت از جریانی که آن ها دنبال کردند قانون مطبوعات بود. از مطبوعات به‌عنوان ابزار فضا سازی و ابزار نرم برای تغییر استفاده شد که با حکم حکومتی مقام رهبری متوقف شد و این نشان می‌دهد که طرح این موضوع برای حفظ نظام یک بحث جدی بود. این‌ها برای استمرار جریان خود متوسل به خشونت شدند و به دنبال آن کودتای 18تیر 1378 را طرح‌ریزی کردند که به وسیلة مردم سرکوب شد. در مجلس ششم از طریق ساختار سازی به اصطلاح قانونی این حرکت به شدت دنبال می‌شد. بحث تعارضات جدی با شورای نگهبان بیشتر در این دوره دیده می‌شد. خود آن‌ها هم صراحتاً در دوران اصلاحات خاتمی را کنش‌گر، عصر گذار نامیدند. گذار به چه‌ چیزی؟ رسما هم گفتند گذار به نظام دموکراسی و دموکراسی یعنی ساختار کاملا سکولار و این طیف بعداً تبدیل شد به همین اتاق فکر کودتای سبز که این فرآیند را در عرصه سیاسی و فرهنگی دنبال می‌کنند. ولی ساختارهای نظام هم محکم بود و هم عبور از این وضعیت سخت بود، و به همین خاطر هدف اصلی را اصل ولایت فقیه قرار دادند که هم ذهنیت‌های غلط نسبت به جایگاه عملی ولایت ایجاد کنند و هم در عمل شروع به حذف ولایت فقیه از مدیریت مؤثر کشور کردند و تا فقط جنبه تشریفاتی به آن بدهند. در این دوره خیلی تلاش کردند تا در ذهن جوانان ولایت فقیه را مزاحم آزادی‌های جامعه تلقی کنند.ولی مواضع روشن و رویکرد‌های مبنایی دفاع به موقع از حقوق ملت به وسیلة ولایت فقیه این تلاش‌ها را خنثی می‌کرد. - چگونه این جریان از سال 78 تا 88 توانستند از حمایت یک طیف خاص که عموماً قشر دانشجو یا به اصطلاح روشنفکر بودند، به حمایت قسمتی از توده مردم هم در سال 88 دست پیدا کنند. بنده تقلب گفتمانی را ریشه مسئله می‌دانم؛ تقلب گفتمانی یعنی یک گفتمان جعلی را پرچم خودت قرار دهی که به آن‌ اعتقاد نداری؛ این یک تقلب و جعل معنوی است؛ شاخص میرحسین موسوی، ‌عنوان نخست‌وزیر امام بود و شعار اولیه او احیای ارزش‌های امام.
لذا این رفتار قابلیت جذب را داشت ولی حقیقت این قضیه و پشتیبانان این گفتمان کسانی بودند که هیچ سنخیتی با گفتمان امام نداشتند به ‌هر حال با فریب و جعل حمایت برخی را جلب کردند اما موفقیتی پیدا نکردند. این‌ها می‌خواستند مردم را گول بزنند و توفیقی هم در این جهت پیدا کردند، چون‌ این ها با این شاخص‌ها آمدند و شفاف نبودند. از طرفی یک گروه اقلیتی هم که به دنبال تغییر نظام بودند هم با آنان همراه شدند چون به دروغ بودن این گفتمان ایمان داشتند. بحث دیگر هم رقابت‌های شخصی انتخاباتی در این دوره بود که بین‌ اصولگرایان شکافی هم ایجاد کرد و مسائل شخصی که طیفی با شخص احمدی‌نژاد داشتند هم در شکل‌گیری این قضایا بی‌تأثیر نبود. بعضی بخل‌ها، تنگ نظری‌ها و حسادت‌ها هم به این موضوعات دامن زد. البته این هم برنامة تبلیغاتی آنها است که شکاف بین روشنفکران و نخبگان و مردم را دامن بزنند. و این اختلاف را برای اهدافی که در جایگزین دموکراسی لیبرال به جای مردم‌سالاری دینی ایجاد کنند. و این نقطة حذف مردم است.

- خود عملکرد دولت، مناظره ها، حمایت بعضی از اعضای شورای نگهبان از یک کاندیدا در اتفاقات بعد از انتخابات چقدر سهم داشت؟
معمولا حمایت های شورای نگهبان اگر به صورت طرفداری از کاندیدای خاصی مطرح باشد. در جامعه اثر منفی و معکوس دارد بنابراین در این اتفاقات نقشی ندارد. اما برخی افراد به عنوان شخصیت حقیقی خودشان موضع سیاسی دارند. در یک قالب حقوقی غیر از شورای نگهبان عضویت دارند. مثل جامعه مدرسین حوزه علمیه که بعضی از اعضای آن ها در شورای نگهبان عضویت دارند، خیلی از اعضای شورای نگهبان هم سمت هایی دارند که در مسائل سیاسی ورود می‌کنند مثل خطیب جمعه و به این اعتبار اظهار نظر می‌کنند تا آن نهادهای سیاسی و دینی موضع‌گیری می‌کنند. اینها طبیعی است. جامعه این امور را به منزله طرفداری شورای نگهبان نمی‌شناسد. - دولت چه نقشی داشت؟ خدمت رسانی و محدود نبودن دامنه خدمت دولت به خواص، نقش کارآمدی نظام را بالا برد و کارآمدی نظام را افزایش داد و این کاملا موثر بود و اثر حقیقی و مثبت داشت. در واقع عامل اصلی پیروزی کارآمدی دولت بود. که تجلی کارآمدی نظام اسلامی و گفتمان امام بود. - منظور رفتار دولت در حول و حوش انتخابات است مثل بعضی از موارد که ایجاد شائبه می کرد: مثلا پرداخت سود سهام عدالت، پرداخت معوقه حقوق بازنشستگان در نزدیکی انتخابات یا نوع مناظرات که اخلاق انتخاباتی خیلی در آن رعایت نشد.

این موارد تأثیری بر اتفاقات بعد از انتخابات ندارد؟
نه، این ها همان سناریویی است که اگر همه این ها هم نمی بود توجیه‌های دیگری می شد امیرالمومنین می‌گویند نفاق برای هر دری کلیدی دارد، یعنی در واقع برای هر شرایطی برنامه آتی دارد و اتفاقا عصبانیت جریان رقیب هم از کارآمدی دولت بود. خیلی از این اتهامات دروغ بود مثلا توزیع سود سهام عدالت در سال دوم دولت هم انجام شده بود. سیستم اداری ممکن است مشکلاتی داشته باشد. در یک جا سریع تر و به موقع عمل کندو در یک جا با تأخیر عمل کند. در زمان شروع سفرهای استانی جریانات تبلیغاتی همان روز اول می گفتند این ها تبلیغات انتخاباتی است، در حالی که دولت نهم تازه شکل گرفته بود؛ اگر کسانی بتوانند با جلب افکار عمومی و خدمت به مردم فضا را برای اعتماد به خودشان فراهم کنند اشکالی ندارد. نتیجة موضع‌گیری و تحلیل آنها این است که شما هیچ وقت به مردم خدمت نکنید چون در اثر خدمت ممکن است اعتماد مردم جلب شود و مردم بعدا به شما رأی دهند!! این چه نسخه ای است که می پیچند. این درست به مانند آن است که بگویند شما پلید باشید تا به بهشت نروید. در حالی که وظیفه دولت خدمت به مردم است. اما مناظرات بسیار موثر بود، هیچ اشکالی نداشت و بداخلاقی هم نبود. - موثر یعنی مثبت بود؟ مثبت بود در جلب مردم، بالا رفتن مشارکت و اعتماد به احمدی نژاد. - اخلاق انتخاباتی هم کامل رعایت شد؟ در این بحث بنده اشکالی نمی بینم، چون مسئله شفاف سازی بود. در فضایی که گفتمان تقلبی در حال حرکت خزنده است، شفاف سازی صراحت و صداقت تبیین کننده است و عصبانیت آن طیف از مرزبندی بود، مرزبندی بین آقای موسوی و نسبتش با گفتمان توسعه و اصلاحات و دقیقا روسای این دولت ها. این یک سوال طبیعی است و اصلا بحث های انتخاباتی همین است.

- شما یک حقوق دان هستید به لحاظ حقوقی اشکالی ندارد در مقابل افکار عمومی اتهاماتی به شخصی در غیاب او وارد شود که فرصت دفاع ندارد؟
من در اظهارات آقای احمدی‌نژاد تهمتی ندیدم.ولی دولتی که به عنوان مظهر و نماد قدرت قرار می گیرد این حق را برای ملت و تاریخ ایجاد می کند که او را نقد کنند. بنده یک عضو در حد وزیر از یک دولت و یک نظام بزرگ بودم الان هم 7 ماه است که دیگر مسئولیتی ندارم ولی هر از چندی رسانه ها یک سویه به نقد بنده می پردازند. بنده باید این را بپذیرم و این هیچ اشکالی ندارد و نقد و نقادی طبیعت کار سیاسی است. در مناظرات مسائلی مطرح شد. مسائلی که پرسش‌های افکار عمومی بود. منعی هم برای پاسخ به آن ها وجود نداشت. شخص ثالث حضور دارد، در جامعه حضور دارد و می تواند پاسخگو باشد. این طبیعت آزادی سیاسی است. امیرالمومنین در خطبه شقشقیه سه خلیفه قبل از خودش را خیلی شدید نقد می کند. هیچ کدام از آن‌ها هم حضور ندارند، یعنی دقیقا اشکالاتی که بر حرکت و رفتار این جریانات وجود دارد ارزیابی می کند و در تاریخ می‌ماند. می‌گویند چرا طرفهایی که در مناظره نبودند آن ها پاسخ ندادند، چه منعی برای پاسخ داشتند. آنها که میلیونها لوح فشرده در تخریب احمدی‌نژاد توزیع کردند یک لوح هم در دفاع از خودشان توزیع می‌کردند. فضای رسانه ای گسترده ای در دست آنها بود که می توانستند پاسخ دهند ولی ترجیح دادند پاسخ ندهند. شاید هر پاسخی می دادند افکار عمومی را علیه خود حساس تر می کردندو منافع شان ایجاب می کرد که از این قضیه با سکوت عبور کنند. - شما در سخنرانی اخیرتان انتقادات تندی را خطاب به آقای هاشمی مطرح کردید، این در حالی است که رهبر انقلاب در خطابه 29 خرداد و بعد از آن در خطبه عید فطر از ایشان حمایت کردند و فرمودند بعضی از اتهاماتی را که مطرح می شود، قبول ندارند. این صحبت های شما چون بعد از این صحبت ها بوده با نگاه رهبری در تعارض نیست؟ خطبه 29 خرداد رهبری می توانست فصل ختام این بحث باشد اما بعد از 30 خرداد اتفاقاتی که افتاد نشان داد آن ها به این تدبیر و گذشت رهبری تمکین نکردند بعد از 30 خرداد وقایع تندتری پیش آمد و استمرار پیدا کرد. خطابه آقای هاشمی بعد از خطبه 29 خرداد مقام معظم رهبری نشان داد که تبعیت از موضع رهبری نکردند. آقای هاشمی به رغم صحبت های رهبری در اساس تشکیک کرد و تحریک به بحران‌سازی نمود؛ اگر آقای هاشمی پشت بحران نمی ایستاد این بحران کششی برای استمرار نداشت. بعد از عید فطر هم که ایشان همان مواضع را اتخاذ کردند و برگشت نکردند. در طول زمان هم مواضع ایشان در زمان تنفیذ وبعد آن مواضعی بود که نشان می داد این ها به استمرار این بحران اصرار دارند. به خصوص رهبری، تکلیف به شفافیت در مواضع داشتند و مواضعی که رهبری داشتند یک دوران اتمام حجت با این جریان بود، الان حجت تمام شده است و این ها در عمل نشان دادند که حاضر نیستند در مسیر تعیین شده رهبری حرکت کنند بنابراین مسئولیت این رفتار با خودشان است و باید هزینه آن را بپردازند و مردم خود را معطل این کژتابی ها نمی کنند و بالاخره این جریانات را از سر انقلاب حذف خواهند کرد.

- پس این گونه اظهارنظرها مشکلی ندارد؟
مشکلی نمی بینیم، بلکه بالعکس تکلیف را در آن می بینم که مرزبندی ها روشن شود و نسبت افراد با امام، رهبری و گفتمان انقلاب معلوم شود ما چند رهبری که در کشور نداریم، رهبری واحد است. انقلاب ما چهلستون نیست. انقلاب ما یک ستون دارد و آن رهبری و ولایت است. اگر ما بخواهیم تشکیک و تفکیک در اصل و اساس رهبریت ایجاد کنیم این نقطه مبدأ و اساس فتنه خواهد بود. - رهبری سیاست نظام را جذب حداکثری و دفع حداقلی اعلام کردند اما بعد از آن فضا به گونه ای پیش رفت که احساس می شد بعضی از افراد تندرو متعلق به طیف حامیان دولت علاقه مندند طرف منتقد و معترض را به کل حذف کنند. این روند به نظر شما باعث نمی شود برخلاف نگاه رهبری نهایتا تبدیل شود به دفع حداکثری و این در تناقض با سیاست های نظام نیست؟ خیر؛ مصداق و شاخص جذب حداکثری ملت است؛ ما باید یک ملت را حفظ کنیم یا هاشمی را حفظ کنیم؟ ما هیچ وقت یک ملت را قربانی یک فرد نمی کنیم. انتخابات دهم همین را مطرح می کرد. فشار بر این بود که یک ملت فدای یک فرد شود و به خاطر خوشایند یک فرد خیلی از حقایق مکتوم بماند اما این اتفاق نیفتاد. انتخابات این پیام را داشت؛ بنابراین یکی از شاخص های صحبت های رهبری این است که افراد موضوعیت ندارند و افراد بر ملت مرجح نیستند ولو این که سوابق ارزشمندی داشته باشند؛ افراد باید خود را با این حقیقت محک بزنند، حقیقت اسلام، انقلاب و مردم؛ اگر این را بپذیرند و در این چهارچوب باشند نظام کسی را به خاطر اشتباهات دفع نمی کند. اما اگر کسانی دائم برای خود حق تخریب بنیان های نظام را قائل باشند و به خودشان اجازه دهند با سوء استفاده از مصادر قدرت آنچه که از نظام به دست می‌آورند بخواهند بنیان افکنی کنند و بر شاخ بنشینند و بن ببرند، خب این سوء استفاده از قدرت است. این معنا ندارد که چون مرا می بایست به هر قیمتی جذب می کردند، من هم مجاز هستم به هر قیمتی هر کاری انجام دهم. هر کس کارش باید در چهارچوب قانون باشد. قانون گرایی هم یکی از شاخص هایی است که رهبری فرمودند، اگر برگردند به قانون و چهارچوب های نظام اشکالی پیش نمی‌آمد و پیش هم نخواهد آمد.

- در این موقعیت فعلی باید دفع بشوند یا خیر؟
آن ها خودشان دفع شده هستند، باید برگردند، الان باید تصمیم بگیرند حرکاتی که در طول هشت ماه بعد از انتخابات انجام دادند تا 29 خرداد قابل اغماض، از 29 خرداد تا روز قدس قابل اغماض، از روز قدس تا 13 آبان قابل اغماض، از 13 آبان تا 16 آذر قابل اغماض، از 16 آذر تا عاشورا چه؟! به نظر من عاشورا نقطه پایانی بود، چون عاشورا نقطه وحدت اساسی اعتقادی آحاد مردم بود چون بعد از آن 9 دی رقم خورد، بعد از عاشورا هم این آقایان شفاف سازی نکردند لذا این ها دفع شده هستند. یک راهی باید پیدا کنند. این ها مسیر خود را کج رفته اند و می توانند برگردند. توبه را برای همین شرایط گذاشته اند. - شما فرمودید این افراد اگر می خواستند می توانستند این جریان را کنترل کنند. در حال حاضر اگر بخواهیم یک همگرایی در کشور ایجاد کنیم نیازی به همراهی این آقایان نداریم؟ معنی حرف من این نیست که کشور بدون اینها نمی‌چرخد و چون می‌توانند فتنه کنند باید به آنها باج داد. آنها خودشان فرصت ها را در این قضیه از دست دادند، چون این آقایان را مردم دفع کردند و تمام شد ما برای مرده هزینه نمی کنیم اما خطر برنامه ریزی دشمن نمرده است. حالا معقول نیست برای چیزی که هزینه ای ندارد مزد بپردازیم و این باج گیری است. رهبری هم فرمودند باج نمی دهیم. نظام جمهوری اسلامی در عرصه سیاست خارجی هم به هیچ کس باج نمی دهد. - پس عملا مشکلات داخلی بعد از انتخابات تمام شده است؟ وقتی که سرود ملی جمهوری اسلامی نواخته شود همه به پا می خیزند. این احترام ملی است و به خاطر ورود یک شخص خاص مردم قیام نکردند. بعضی ها تصور کردند این خیزش مردم به خاطر آنهاست، سرود که تمام شد مردم هم به مسیر خودشان ادامه دادند، آن ظرفیت سیزده میلیونی –که برخی ها می خواستند آنرا برای خود مصادره کرده و از نظام باج بگیرند- دیگر وجود خارجی ندارد و فتنه دفع شده است. جامعه یک جامعه پویاست و دشمن هم یک دشمن مستمر است. حق و باطل هم همیشه وجود دارد، دشمن هم نمی خوابد. بنده نمی گویم خطرات و تهدیدات تمام شده است اما فتنه ای که در بستر انتخابات شکل گرفت، آخرین تلاشش این بود که این فضای وحدت ملی و نقطه قدسی انقلاب یعنی 22 بهمن را مخدوش کنند که نتوانستند. - در حال حاضر می بایست در کشور به دنبال ساز و کار و برنامه ای برای وحدت طیف ها و جریانات مختلف و طرف دعوا باشیم یا لازم نیست؟ ایجاد وحدت میان این ملت و طیف فتنه گران حرکت غلطی است، این وحدت ممکن و اصولی نیست، بلکه باج دادن است اما جریانات و کسانی که معتقد به گفتمان انقلاب به شکل عام هستند، اگر درک نکنند که اهمیت همگرایی و وحدت بر سر گفتمان چقدر است و از آن غفلت کنند، آسیب می بینند و تا حدی هم ضعف ما به این خاطر است، بین حاملان گفتمان انقلاب همیشه می بایست وحدت و عاطفه وجود داشته باشد و باید در این مسیر فعالیت کنیم اما اگر فکر کنیم باید به این جریانات باج دهیم یعنی فرصت بازسازی به جریان نفاق جدید ارائه کرده ایم. نیازی نیست بعد از هزینه ای که مردم برای عاشورا پرداخت کرده اند، دوباره به این طیف دفع شده فرصت دهند. - طبق گفته شما چون سران این فتنه خود به خود از سوی مردم دفع شده اند. آیا نیازی به برخورد حاکمیت با این افراد نیست؟ حتما باید این افراد پاسخگوی کارهایشان باشند.

- در مورد آقای مشایی،هر زمان سوالی از شما پرسیده شد، در جواب گفتید :«مسائل مهم تری هست» الان این مسائل مهم تر تمام شده است که شما به عنوان یک اصولگرای حامی دولت چند مسئله را در رابطه با ایشان برای ما تبیین کنید؟
بنده یک پاسخ کلی داشتم، در دولت اسلامی نقد حق مشروع مردم است. یکی از مواردی که دولت نهم را کارآمد کرد این بود که هیچ محدودیتی برای نقد آن نبود. حتی نقدهای غیرمنصفانه. بنابراین این فضا باز شد. مردم در سانسور معنوی و مادی نبودند. برای اولین بار بعد از انقلاب کاریکاتور رئیس جمهور هم کشیده شد. نقادی در قالب طنز نسبت به رئیس جمهور یک حریم ممنوعه داشت که این هم در دولت نهم برداشته شد. بنابراین محدودیتی نیست که چه کسی نقد شود، چه مشایی و چه غیر مشایی! آقای رئیس جمهور اعلام کرد که مشایی را نقد کنید، نقادی و اعتراض حق مردم است، هیچ اشکالی ندارد که مردم کسانی را در دولت دهم نپذیرند و نقد جدی گفتمانی داشته باشند. منظور بنده گم کردن مسیر بود یعنی فکر کنید الان مشکل جامعه ما در این قضایای پس از انتخابات، خواصی که دارند به بنیان های نظام آسیب می زنند، نیستند بلکه مشکل کشور مشایی است این فهم نادرست مشکلات واقعی است لکن هیچ کس در دولت نهم و دهم قداست ندارد. همه هم قابل نقد هستند و به ویژه آقای احمدی نژاد که در مدیریت این انتخابات بی نظیر یک قهرمان ملی است و به همان نسبت مسئولیت حفظ این گفتمان و تداوم آن با اوست. کم ترین اشتباهات او هزینه های سنگین خواهد داشت و بنده حساسیت عمومی مردم را نسبت به گفتمان تمجید می کنم. حالا بنده ممکن است امروز یا فردا حرف بزنم این تأثیری در اصل قضیه ندارد.

- عملکرد چه بخشی را در شکل گیری قضایای پس از انتخابات قابل نقد می دانید؟ آیا رفتار نیروی انتظامی را موجب تشدید بحران نمی‌دانید؟
بنده برخورد قوه قضائیه را قابل نقد می دانم، برخورد قوه قضائیه می‌توانست با جدیت، تدبیر و قاطعیت بازدارنده باشد، رفتار رسانه ملی هم می توانست جنبه بازدارندگی داشته باشد، رسانه ملی ابتدا موضع روشنی نداشت و دو دل بود. با دودلی و شک و تردید نمی شود در بحران ورود کرد و روشنگری لازم اتفاق نیفتاد. برخورد نیروی انتظامی را در این بحران موثر نمی دانم. پلیس را در خیابان گذاشته ایم برای تأمین امنیت. پلیس هم فرزند من و یا برادر شماست. باید این موضوعات را در متن حادثه تحلیل کرد. پلیس در همه جای دنیا وظیفه دارد با اغتشاش و ناامنی برخورد کند، بعد که برخورد می کند یقه اش را هم می گیریم که چرا اینجا -اگر از باتوم استفاده کرده- چرا باتوم را محکم زدید. بنده همیشه در این قضایا هم مثل 18 تیر یاد این آیه قرآن می افتم که یک اتفاقی در زمان پیغمبر افتاد عده ای رفتند مأموریتی انجام دهند، درگیری با مشرکین پیش آمد دو سه نفر کشته شدند، در این حین طرف مقابل متوجه شد که ماه رجب است و قتال حرام است. گفتند پیغمبر می‌گوید ماه حرام نجنگید اما آن ها جنگیدند. این ها خودشان قانون خودشان را قبول ندارند. فضاسازی وحشتناکی شد تا خدا به داد رسید و وحی شد که جنگ در ماه حرام، حرام است ولی بستن مسجدالحرام و بیرون کردن مسلمانان از آن گناه بزرگ تر از قتال در ماه حرام است. قرآن می گوید بیرون کردن مسلمانان از مدینه و بستن مسجدالحرام، بزرگتر از قتل در ماه حرام است چون فتنه بزرگتر از قتل است. در حال حاضر هم اشتباهی بود که رسیدگی شد. بله پلیس و دستگاه قضایی ضعف هایی دارد ولی باید این ها را در شرایط عادی رفع کرد.  

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8901030166

جهان در سال 88، جهانی بدون تفاوت

جهان در سال 88، جهانی بدون تفاوت


جنگ بالکان با همراهی نتوانست چهره نظام بین‌الملل را دگرگون کند، ولی حادثه 11 سپتامبر 2001 میلادی و سقوط برج‌های دوقلوی نیویورک برگ جدیدی از تاریخ را رقم زد تا جهان بار دیگر در کنار جنگ سرد، بارقه‌ای از آتش را حس کند.


ایلنا: با سقوط اتحاد جماهیر شوروی گویی جهان بین‌الملل روند یکنواختی را طی می‌کرد و به معنای دیگر نظام بین‌الملل یکپارچه شده بود. این یکپارچگی با شعارهایی مانند دموکراسی و اشاعه آزادی به یکباره چند پاره شد. این چنین بود که تاریخ‌دانان پایان تاریخ را پیش‌بینی کردند و سیاستمداران در آن سوی میدان بازی جدیدی را رقم زدند. پس از فروپاشی شوروی بسیاری گمان می‌کردند که جنگ و تهدید همه از گسترده خاکی رخ بسته است، اما زمان زیادی لازم نبود تا برای همگان مشخص شود که صلح و امنیت با صحبت برای دموکراسی در جهان برقرار نمی‌شود و این‌بار نوبت اروپا بود تا طعم تلخ جنگ را بچشد؛ این آتش کل اروپا را در بر گرفت. جنگ بالکان با همراهی اما آمریکا نتوا نست چهره نظام بین‌الملل را دگرگون کند، ولی حادثه 11 سپتامبر 2001 میلادی و سقوط برج های دوقلوی نیویورک برگ جدیدی از تاریخ را رقم زد تا جهان بار دیگر در کنار جنگ سرد، بارقه‌ای از آتش را از خاورمیانه تا اروپا حس کند. حادثه 11 سپتامبر برای برخی از کشورها نوید دموکراسی بود و برای دیگر زوال همه امیدها. این حادثه نتایجی مختلفی داشت که اصلی‌ترین آن، ظهور پدیده‌ای به نام تروریسم با فرزندانی به نام القاعده و طالبان بود؛ گروه‌هایی که اکنون یاد گرفته‌اند خوب بجگند و به راحتی به هر مذاکره‌ای «نه» بگویند. از زمان حادثه 11 سپتامبر 2001 تاکنون مانند زمان سقوط شوروی جهان چند سالی است که به‌رغم همه جنگ‌ها، تهدیدها و پیمان‌ها جهان روند یکنواختی را طی می‌کند و سال 88 نیز از این قاعده مسثتنی نبود.
جنگ داخلی؛ نبردی خارجی
شاید در عرصه بین‌الملل تنها کشوری که هیچ تحلیل‌گری پیش از آغاز سال 88 از آن سخن نمی‌گفت و حتی مطرح شده نام آن نیز به ذهن هیچ سیاستمداری خطور نمی‌کرد، «یمن» بود. جنگ یمن که بچه ناخلف همان القاعده و طالبان بود، در نیمه اول سال 88 ذهن تمامی سیاستمداران را به خود مشغول کرد و پس از گذشت شش ماه از درگیری‌های داخلی در میان حکومت و جریانی به نام «الحوثی» در شمال این کشور، وارد مرحله منطقه‌ای و پس از آن بین‌المللی شد. این جنگ که پس از خودداری مقام‌های صنعا از امضا توافق‌نامه و حرکت نظامیان به سمت استان‌های زیدی‌نشین آغاز شد با دخالت مستقیم عربستان، مصر و اردن وارد مرحله منطقه‌ای شد و با دخالت کاخ سفید چهره‌ای جهانی به خود گرفت. بسیاری از کارشناسان معتقدند که جنگ یمن به‌دلیل بی‌کفایتی «علی عبدالله صالح»، رئیس‌جمهوری این کشور آغاز شد؛ آنان معتقدند که تفاوت زیرساخت‌ها در شمال و جنوب یمن جرقه نخستین این جنگ را زد. این جنگ پس از کشته‌شدن رهبر الحوثی‌ها و به‌دست گرفتن رهبری که آن توسط پدر «حسین الحوثی» وارد مرحله‌ای تازه‌ای شد و آتش آن به قدری برافروخته شد که صنعا به تنهایی قادر به مهار آن نبود. پس از به‌دست گرفتن رهبری این جنگ توسط «عبدالمالک الحوثی» پای قطر نیز به این میدان باز شد و عربستان‌سعودی که از ورود قطر خشنود نبود و با دخالت در مسیر تحقق توافق‌نامه، جنگ را گسترده‌تر از قبل کرد. ناکامی دولت یمن در سرکوب جریان الحوثی و نیت عبدالله صالح برای مذاکره با رهبران آن، ریاض را بر آن داشت تا به صورت مستقیم وارد یمن شود. اما عربستان نیز در این میدان موفق نبود و این‌بار آمریکا به قصد سرکوبی تروریست‌ها و ترس از گسترش این پدیده به کشورهای دیگر، وارد جنگ یمن شد. کاخ سفید نیز به‌رغم به کارگیری از توان نظامی خود نتوانست القاعده یمن را مهار کند؛ هر چند رئیس‌جمهوری یمن خواهان تداوم حضور آمریکایی‌ها در کشورش است تا بتواند یمن ورشکسته خود را نجات دهد ولی اکنون به سر دو راهی قرار گرفته تا از میان تداوم جنگ فرسایشی و مذاکره یکی را انتخاب کند که از هم اکنون امید چندانی به موفقیتش نیست.
بازگشت به نقطه صفر
لبنان دومین کشوری است که در سال گذشته تفاوتی چشمگیری در ساختار سیاسی آن شکل گرفت. نتایج انتخابات مجلس این کشور باعث شد تا لبنانی‌ها بار دیگر به قبل از ترور «رفیق حریری»، نخست‌وزیر فقید این کشور بازگردند و زمام امور را به دستان «سعدالدین حریری» پسر او بسپارند. اگر چه جناح معروف به 14 مارس توانست اکثریت مجلس را از آن خود کند و سعد حریری نیز زائیده همین جناح است ولی این کشور نشان داد که همچنان در بین کشورهای خاورمیانه و توازن سیاسی خود را حفظ کرده است. بسیاری معتقدند که این ترازو سیاسی به مدد ساختار قانون اساسی این کشور هیچ‌گاه دچار بحران نمی شود. لبنان کشوری طایفه‌ای است که در آن هیچ‌یک از قومیت به دیگری ارجحیت ندارد. انتخابات مجلس این کشور به‌رغم تمامی حوادث پس از ترور رفیق حریری و چرخش قدرت در لبنان و البته جنگ 33 روزه بین اسرائیل و حزب‌الله، دوران سیاسی جدیدی را برای بیروت رقم زد. اگر گروه معروف به 8 مارس در این انتخابات اکثریت کرسی‌ها را از آن خود می‌کرد، شاید بیروت به سمت دیگری گام برمی‌داشت ولی پس از پیروزی گروه 14 مارس در انتخابات حریری در قامت نخست‌وزیری بار دیگر به سمت آمریکا و سوریه گام برداشت. هر چند احزاب مختلف لبنان سعی کردند توازن سیاسی را حفظ کنند و گروه 8 مارس نیز به خوبی در دولت پذیرفته شد اما سیاست‌های حریری از مسیر خود به سمت واشنگتن و دمشق از مسیر خود خارج نشد.
یک گام تا دموکراسی
انفجار برج‌های تجارت جهانی نیویورک هر چند برای بسیاری از کشورهای زوال همه امیدها بود، اما برای افغان‌ها که زیر تیغ طالبان زندگی می‌کردند، بارقه‌ای از امید بود. حادثه 11 سپتامبر و حمله آمریکا به این کشور باعث شد تا نام افغانستان بار دیگر به صدر اخبار جهانی برگردد. هر چند بسیار اخباری که از افغانستان به تیتر اول خبرگزاری‌ها تبدیل می‌شود. مربوط به انفجارهای پیاپی و یا بیانیه‌های القاعده است اما از لابه‌لای همین اخبار می‌توان مسیری از دموکراسی را دنبال کرد. پس از سرنگونی طالبان، افغان‌ها در نخستین گام تحقق دموکراسی به پای صندوق‌های رای رفتند و نمایندگان پارلمانی خود انتخاب کردند تا این منطقه به «جمهوری اسلامی افغانستان» تبدیل شود. در نخستین رقابت انتخابات حامد کرزی به‌عنوان نخستین رئیس‌جمهوری افغانستان انتخاب شد اما گسترش حملات طالبان باعث شد تا افغان‌ها نتوانند طعم شیرین دموکراسی و صلح را بچشند.
پس از انتخاب «باراک اوباما»، به سمت ریاست‌‌جمهوری آمریکا و و عده‌های او برای حذف طالبان باردیگر افغان‌ها امیدوار شدند؛ این امیداوری با دومین دور انتخابات ریاست‌جمهوری و رقابت تنگاتنگ «عبدالله عبدالله»، وزیر خارجه سابق افغانستان با کرزی در سال 88 پر رنگ‌تر شد. هر چند که فساد اداری و عدم توانایی کرزی در کنترل طالبان، او را از درهای کاخ ریاست‌جمهوری دور کرد اما همراهی غرب باعث شد کرزی البته با تقلب همچنان جایگاه خود را حفظ کند. برخی از تحلیل‌گران معتقدند که هر چند کرزی نتوانست دولت خود را فساد مالی دور نگه دارد، ولی سران غرب معتقدند که افغانستان امروز به امنیت بیشتر از دموکراسی نیازمند اس؛ پس حضور کرزی برای آنان از عبدالله مغتنم‌تر بود تا افغانستان سال 88 با افغانستان پس از آن تفاوت چندانی نداشته باشد.
کره‌شمالی نماد یکنواختی
کره‌شمالی را می‌توان نماد منطقه‌ای خواند که سیاست‌های آن طی چند سال گذشته تغییری نکرده است. در یک سال گذشته اخبار منتشر شده از پیونگ‌یانگ تفاوت چندانی با سال‌های قبل از آن نداشت. به جرأت می‌توان گفت که از این کشور به غیر از خبر بیماری هولناک «کیم جونگ ایل»، رهبر آن و پرتاب موشک به فضا نمی‌توان خبری دیگر شنید. البته پس از آغاز مذاکرات شش‌جانبه برای خلع سلاح هسته‌ای پیونگ‌یانگ، این کشور هر از گاهی دم از بازگشت به میز مذاکرات می‌زند که به این اخبار نیز نمی‌توان چندان دلخوش بود، چرا که وزارت خارجه کره‌شمالی بدون شک طی بیانیه‌ای با تکرار تهدیدها و شاید خبر از آزمایش موشکی دیگر به همان نقطه آغاز باز می‌گردد.
فراز و فرودهای بحران هسته‌ای کره‌شمالی در سال‌جاری به‌خوبی نشان می‌دهد که چرا بحران هسته‌ای این کشور از آغاز دهه 90 میلادی تاکنون لاینحل مانده است. کره‌شمالی به‌دلیل ضعف ساختاری و اقتصادی خود نسبت به همتای جنوبی‌اش تمام قدرت خود را در سلاح هسته‌ای می‌بیند و سران این کشور تنها در سایه جنگ احساس امنیت می‌کنند پس تا زمانی‌که احساس نارضایتی در سران پیونگ‌یانگ ادامه دارد، بحران هسته‌ای این کشور تداوم خواهد یافت و این کشور کمونیستی همچنان در نقطه صفر باقی می‌ماند.
سیاست در سرزمین رابین‌هودها
آمریکای‌لاتین در سال 88 نیز همانند سال‌های پیش از آن متعلق به «هوگو چاوز»، رئیس‌جمهوری ونزوئلا بود؛ این واقعیتی است که هیچ‌گاه نمی‌توان آن را نادیده گرفت. پدیده‌ای «چاوزیسم» آنقدر در آمریکای‌لاتین پر رنگ است که تقریبا تمامی روسای‌جمهوری این کشور از آن تبعیت می‌کنند و سعی دارند به ظاهر نقش رابین‌هود را برای مردمان خود بازی کنند. در سال جاری نیز اگر کودتای هندوراس نبود همچنان تنها خبر سخنرانی و حرف‌های گاه‌گاه عجیب و غریب چاوز را می‌توانستیم از سایت‌های خبری بشنویم. اما کودتای 28 ژوئن که برکناری «مانوئل زلایا» را در یک شب تابستانی به‌دنبال داشت، چنان فراموش نشدنی بود که تمام قاره آمریکای‌جنوبی و حتی جهان را در برگرفت. هضم این حادثه برای اهالی آمریکای‌لاتین بسیارسخت بود و سنگینی سایه آن تقریبا تمام مناسبات قاره چاوز را بر هم ریخت. کودتای 28 ژوئن هر چند تنها برکناری زلایا را برداشت اما باعث شد که رهبران آمریکای‌لاتین به دو گروه تقسیم شوند؛ حامیان کودتای مخالفان آن. در بحران هندوراس نوعی جنگ بین چاوز، «لولا داسیلو»، رئیس‌جمهوری برزیل، «اوو مورالس»، رئیس‌جمهوری بولیوی و «رائول کاسترو»، رئیس‌جمهوری کوبا با آمریکا، کلمبیا، پرو و مکزیک جریان بود که مهم ترین بازیگران لولا داسیلو و باراک اوباما بودند. البته دا سیلوا در میان به‌دنبال بازگشت برزیل به جامعه جهانی بود. او می‌خواست با دخالت در حل بحران سیاسی هندوراس جایگاه برزیل در جهان را دوباره بازسازی کند که در این میان تنها نافع زلایا بود که با پناه گرفتن در سفارت برزیل در هندوراس توانست با دولت کودتا مقابله کند.
اما رهبران آمریکای‌لاتین به غیر از چاوز و دا سیلوا به‌دنبال پایان بحران و قطع دخالت‌های آمریکا بودند و سعی کردند با تحریم هندوراس دولت کودتا را ساقط کنند و نگذارند جنگ سرد بین رابین‌هودها مناسبات آمریکای‌لاتین را برهم بزند.
مخملی که پوسید
«ویکتور یانوکوویچ»، کاندیدای حامی سیاست‌های روسیه در حالی پیروز انتخابات ریاست‌جمهوری اوکراین نام گرفت که پنج سال پیش اعتراض‌ سیاستمداران غرب‌گرای اوکراین به پیروزی او در انتخابات واقعه‌ای را در این کشور رقم زد که در جهان به «انقلاب نارنجی» موسوم شد. یانوکوویچ که به‌زعم رقبای سیاسی اعتقادی به دموکراسی ندارد، در جریان انتخابات اخیر مجبور شد با به‌کارگیری مشاوران سیاسی جدید وجهه کاملا متفاوتی از خود بسازد تا بتواند آرای گروه‌های مختلف را به خود جلب کند.
بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی و رسانه‌های جهان از شکست «یولیا تیموشنکو»، بانوی نارنجی اوکراین که یکی از بازیگران کلیدی انقلاب پنج سال گذشته بود با عنوان «غروب نارنجی» نام بردند. پنج سال پیش بود که یانوکوویچ در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری اوکراین متهم به تقلب شد و به‌دنبال جنبشی که به انقلاب نارنجی مشهور شد به برگزاری انتخابات مجدد تن داد و در نهایت با شرمساری فراوان از قدرت کناره‌گیری کرد. با این حال هیچ‌کس تصور نمی‌کرد که او بار دیگر بتواند وارد صحنه سیاسی شود؛ فردی با داشتن سابقه جنایی و زندان که اتهام‌هایی همچون تجاوز جنسی و وابستگی به روسیه را هم به دوش می‌کشد.
انقلاب نارنجی اوکراین بخشی از موج انقلاب‌های موسوم به رنگی در کشورهایی همچون گرجستان و قزاقستان بود و خوش‌بینی‌های زیادی در غرب درباره گذار کشورها به دموکراسی پدید آورد. اما انتخابات اخیر که به‌گفته ناظران مستقل بین‌المللی از سلامت «شگفت‌انگیزی» برخوردار بوده را صرف‌نظر از پیروز آن شاید بتوان موفقیت مهمی هم برای انقلاب نارنجی اوکراین دانست. اگرچه گزارش‌ها و بررسی‌های اخیر حاکی از عقب‌گرد دموکرات‌ها و بازگشت سیاستمداران قبلی در بسیاری از کشورها بوده است اما این بازگشت سیاستمداران گذشته اگر با تغییر قواعد بازی همراه نباشد لزوما عقب‌گردی برای دموکراسی محسوب نمی‌شود. یانوکوویچ نیز به‌عنوان رئیس‌جمهوری تا زمانی‌که نگران نظر رای‌دهندگان باشد و همین قاعده را در انتخابات بعدی رعایت کند، صرف‌نظر از گرایش‌های سیاسی خود برای اهداف انقلاب نارنجی گام برخواهد داشت به این ترتیب شاید هنوز زود باشد که انتخابات یکشنبه اوکراین را «غروب نارنجی» نامید.
اروپا از اجرایی شدن پیمان لیسبون تا لغو استقرار سپر موشکی آمریکا
از قاره اروپا شاید بتوان به‌عنوان تنها قاره‌ای نام برد که در سال 88 افت و خیزی چندانی را تجربه نکرده است. اجرایی شدن پیمان لیسبون تنها حادثه مهم برای کل قاره سبز بود. پیمان لیسبون که از آن به‌عنوان معاهده اصلاحات نیز یاد می‌شود یک موافقت‌نامه بین
المللی است که در ۱۳ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی به امضای اعضای اتحادیه اروپا رسید. این پیمان پس از ۹ سال بحث و رایزنی و افت و خیز به تصویب رسید و در اول دسامبر سال 2009 اجرایی شد. تعیین و تدوین اهداف و راهبردهای سیاسی اتحادیه، تقویت نهادهای آن، اعطای حق بیشتر به پارلمان اروپا و شهروندان آن، تسریع و تسهیل در مکانیزم‌های تصمیم‌گیری از جمله شاخصه‌های پیمان لیسبون هستند. از دیگر حوادث مهم در این قاره لغو استقرار سپر موشکی آمریکا بود. آمریکا در ژانویه سال 2007 به دو کشور لهستان و جمهوری چک که پیشتر از اقمار شوروی بودند و در حال حاضر از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو هستند، پیشنهاد داد تا یک سامانه دفاع ضد موشکی شامل 10 موشک رهگیر در لهستان و یک سیستم راداری را در خاک چک مستقر کند. واشنگتن توجیه خود را از این اقدام به زعم خود مقابله با تهدیدهای موشکی کشورهایی مانند ایران و کره‌شمالی اعلام کرد، اما روسیه به‌عنوان مخالف اصلی استقرار چنین سامانه‌ای بر این باور بود که تهران و پیونگ‌یانگ فاقد چنان توان موشکی هستند که بتوانند منافع واشنگتن را مورد هدف قراردهند، بنابراین به باورکرملین هدف استقرارچنین سامانه‌ای ازسوی آمریکا دراروپای شرقی، کنترل سیستم‌های موشکی روسیه بود.
خشم دولتمردان کاخ کرملین از برنامه‌های سپر موشکی آمریکا در خاک کشورهایی که مسکو آنها را حیات خلوت خود می‌شمارد تا بدان جا پیش رفت که «دیمتری مدودف»، رئیس‌جمهوری روسیه در تهدیدی آشکار اعلام کرد که در پاسخ به سامانه‌های موشکی آمریکا در لهستان موشک‌های «اسکندر» را در استان «کالینگراد» (نزدیک مرز لهستان) مستقر خواهد کرد و حتی در صورت نیاز پایگاه‌های آمریکایی را هدف قرار خواهد داد. این تنش‌ها گرچه تا پایان زمامداری «جورج بوش»، رئیس‌جمهوری سابق آمریکا ادامه داشت، اما پس از به قدرت رسیدن «باراک اوباما» و سیاست تنش‌زدایی او با روسیه، کاخ‌سفید اعلام کرد که آمریکا از ادامه برنامه خود برای استقرار این سامانه در جمهوری‌چک و لهستان منصرف شده است.
گامی دیگر به‌سوی دموکراسی
عراق در حالی هفتمین سال حضور نیروهای خارجی را پشت سر می‌گذارد که در عرصه سیاسی و امنیتی شاهد حوادث گوناگونی بوده است. در سال گذشته نیروهای آمریکایی بر اساس توافق‌نامه امنیتی امضا شده بین بغداد‌ـ‌واشنگتن، از شهرهای‌این کشور خارج شدند؛ پس از آن ‌بغداد وارد مرحله جدیدی شد، مسئولیت‌های امنیتی و حاکمیت کامل ‌این کشور به عراقی‌ها واگذار شد. برعهده گرفتن مسئولیت امنیتی، پس از وقوع انفجارهای پی در پی که در نتیجه آن صدها تن کشته و یا زخمی‌شدند، دولت عراق را در برابر آزمایشی واقعی قرار داد. از همین رو ناظران بین‌الملل، انتخابات پارلمانی را نقطه تحولی در ترکیب ساختار سیاسی عراق برای چهار سال‌ آینده قلمداد می‌کنند به‌ویژه پس از ‌این‌که ائتلاف «دولت قانون» به رهبری «نوری المالکی»، نخست‌وزیر عراق بر نیمی‌از استان‌های عراق تسلط یافت.
نکته اساسی در تحولات عراق برگزاری انتخابات پارلمانی هفتم ماه مارس بود که آینده این کشور را تا حدی روشن و شفاف می‌کند؛ این امر موجب شده تا نه تنها گروه‌های عراقی بلکه بازیگران خارجی به‌ویژه برخی کشورهای عربی و غربی برای رسیدن به اهداف خود به تشدید فعالیت در عراق روی آورند. طبق قانون اساسی عراق، ساختار سیاسی ‌این کشور، دموکراتیک، پارلمانی و فدرالیسم است و دولت از طریق پارلمان انتخاب می‌شود، پس از ‌این رو انتخابات پارلمانی از بیشترین اهمیت برخوردار است. نخستین دوره از انتخابات پارلمانی در عراق در سال 2005 برگزار شد و دولت کنونی عراق به ریاست نوری المالکی برآمده از نخستین پارلمان انتخابی در‌این کشور است. نحوه و نتیجه‌ برگزاری دومین انتخابات پارلمانی پس از سقوط رژیم «صدام»، دیکتاتور عراق، به‌عنوان آزمون امنیتی‌ـ‌سیاسی محسوب می شود.
انتخابات پارلمانی عراق با انتخاباتی که در سال 2005 برگزار شد، تفاوت‌های مهمی دارد؛ نخست آن‌که سنی‌هایی که در سال 2005 انتخابات را تحریم کرده بودند سال جاری به‌صورت گسترده در انتخابات شرکت کردند. دوم آن‌که شیعیان حاکم در عراق دچار دو دستگی و انشقاق شده‌اند و خلاف انتخابات پارلمانی چهار سال پیش که شیعیان با ارائه فهرست واحدی با نام «ائتلاف عراق یکپارچه» وحدت خود را حفظ کردند در این انتخابات 128 کرسی از 275 کرسی پارلمان عراق را از آن خود می‌کنند. سوم آن‌که نیروهای امنیتی عراق نقش مهمی در حفظ امنیت این انتخابات نسبت به سال 2005 دارند و چهارم این‌که در انتخابات امروز جریان‌های شیعه و کرد به دو گروه عمده تقسیم شده‌اند.
موفقیت در برگزاری ‌این انتخابات از جمله گام‌های لازم برای عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق محسوب می‌شود. طبق توافق‌نامه امنیتی میان دو کشور قرار است نیروهای آمریکایی تا پایان سال ۲۰۱۱ خاک‌ این کشور را ترک کنند. عراق در حال گذار از موقعیت جنگی و اشغال‌گری و آغاز روند بازسازی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است. دولتمردان‌ این کشور به خوبی می‌دانند که برگزاری انتخابات شفاف و تشکیل دولت می‌‌تواند بر آینده ‌این کشور و مناسبات با دیگر کشورها تاثیر به‌سزایی داشته باشد.

'فساد در مصر بیداد می‌کند'

'فساد در مصر بیداد می‌کند'  

سازمان بین المللی شفاف سازی Transparency International که در مورد فساد مالی دولت ها تحقیق می کند از وجود فساد گسترده در مصر صحبت کرده و حزب حاکم حسنی مبارک، رئیس جمهوری این کشور را عامل این روند معرفی کرده است.

در گزارش این سازمان که مرکزش در برلین است آمده است که دخالت های سیاسی، تضاد منافع و عدم اجرای کامل قانون و دسترسی نداشتن به اطلاعات عمومی، تلاش مصر برای مبارزه با سوء استفاده از قدرت را محدود کرده است.

سازمان مورد بحث خواستار تغییر کامل مقررات انتخاباتی این کشور و نیز تقویت نقش قوه قضائیه مصر شده است.

برای کسانی که در مصر زندگی می کنند، این گزارش یک افشاگری محسوب نمی شود چون همه با فسادی که در زندگی روزمره خود با آن مواجهند آشنا هستند.

فساد از نهاد حاکم شروع شده و تا ماموران پلیسی که با توجه به حقوق کمی می گیرند حاضرند در ازای زیر پا گذاشتن قانون رشوه دریافت کنند، ادامه می یابد.

تعداد کارمندان دولت بیش از حد نیاز است و ادارات دولتی پرهزینه است. ترقی اداری بیشتر از این که به نحوه کار کارمند مربوط باشد به ارشدیت او بستگی دارد و دریافت حقوق کم به فساد بیشتر منجر می شود.

چنانچه شخص آنقدر خوش شانس باشد که بتواند به استخدام دولت در آید در آنصورت می تواند مادام العمر شاغل باشد.

در گزارش سازمان بین المللی شفاف سازی، آمده است که پیشرفت هایی در بخش مالی صورت گرفته ولی در ضمن درخواست شده که مقررات سخت تری در مورد تناقض منافع برای بازرگانانی که در ضمن نماینده پارلمان هم هستند، وضع گردد.

در این گزارش همچنین درخواست شده که قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی و انتخابات ریاست جمهوری در سال 2011، نظام ثبت نام رای دهندگان هر چه زودتر اصلاح شود.

به عقیده نویسندگان گزارش، قوه قضاییه مصر یکی از نهادهایی است که کمترین فساد در آن دیده می شود و از مستقل ترین نهادهایی است که از احترام مردم برخوردار است. ولی نقش مهم این قوه که نظارت بر انتخابات است اخیرا از این نهاد سلب شده است و باید دوباره احیا شود.

در گزارش خاطر نشان شده که یکی از قضات بلندپایه مصر سال گذشته در اعتراض به دخالت دولت در امور قوه قضائیه و امور سیاسی استعفا داد.

در پایان گزارش خواسته شده که تامین هزینه احزاب سیاسی بخصوص حزب حاکم با شفافیت بیشتری صورت گیرد.

منتقدان می گویند این، حزب حاکم است که رسانه های دولتی و در حقیقت هر چیزی را که به نظر حزب حاکم خطر محسوب می شود، کنترل می کند.

1388 به انتها رسید ، درنگی در سالی که بر ما گذشت

1388 به انتها رسید ، درنگی در سالی که بر ما گذشت
رئوف پیشدار- شهناز حسنی – حسن فتحعلی – احمد نساجی – ایرج منصوری – ایرج احمدی و هادی برادران افتخاری : سال 1388 هجری شمسی ، سالی که بر پیشانی خود عنوان " سال اصلاح الگوی مصرف " را به انتخاب مقام معظم رهبری داشت ، به پایان خود رسیده است .

اگر چه سال به انتها رسیده است ولی اصلاح الگوی مصرف به عنوان یک نیاز اساسی کشور در همه ی ابعاد و زمینه ها ، همچنان یک هدف اصلی خواهد بود.
در شکل گیری الگوی مصرف پایگاه هایی که افراد در آنها قرار دارند و یا می گیرند ، مانند پایگاه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی سهم خود را دارند ، ولی سهم فرهنگ بیشتر از دیگر پایگاه هاست ، و از همین روست که اعتقاد داریم نهادهای فرهنگی می توانند نقشی در خور در ساخت و اصلاح الگو بخصوص در بلند مدت ایفا کنند. این نقش در حوزه فرهنگ ، با ورود همه ی نهادهای ارتباطی ، اجتماعی ، فرهنگی و مذهبی مانند مساجد ، ائمه جماعات و نهادهای مرجع حوزه ، و سهم گیری آنها تکمیل می شود. اصلاح الگوی مصرف علاوه بر جنبه های فردی آن ، برای آنکه در جامعه به امری نهادینه مبدل گردد ، نیاز به یک عزم ملی درابعاد مختلف و بخصوص فرهنگی دارد . اسلام به عنوان زیربنای فکری جامعه و منبع و منشا تعالیم رفتاری ما ، در همه زمینه ها و از جمله در باب مصرف امر به اعتدال دارد . این امر مغایر با خوب خوردن ، خوب پوشیدن و خلاصه داشتن یک زندگی کیفی که همه ی نیازهای ما را آنهم به بهترین شکل برآورده کند ، نیست ، اما آنچه مذموم و نکوهیده است ، اسراف و تجمل گرایی در امور می باشد ، که غایت هدف اصلاح الگوی مصرف نیز پرهیز دادن این امر ، یعنی خودداری از اسراف است.
سال 1388 برای بخش های علمی و فناوری جمهوری اسلامی ایران و نهادهای تحقیقاتی و دانشگاهی سالی سرشاراز موفقیت های بی مانند و بی سابقه بود . در این سال نهادهای علمی و تحقیقاتی جمهوری اسلامی ایران دهها طرح اساسی را در عرصه های مختلف رونمایی ،‌عملیاتی و مورد بهره برداری قرار دادند که این امکان را به جمهوری اسلامی ایران می دهد تا درعرصه های مختلف علمی و تحقیقاتی و مراقبت های محیطی ، همچنان حرف اول را در منطقه بزند.
جمهوری اسلامی ایران برای اولین بار در بهمن ماه سال 1387 در یک موفقیت بزرگ علمی ، توانست ماهواره "امید" را پرتاب و در مدار کره زمین قراردهد. با این موفقیت ایران اولین کشورمنطقه و از اندک تعداد کشورهای جهان بود که به فناوری فاخر و بسیار پیچیده و دقیق و ظریف پرتاب ماهواره ، و سامانه های فوق العاده حساس و پیچیده پرتاب ، راهبری و استقرار آن در مدار کره زمین آنهم به صورت کاملا بومی دست یافت . ماهواره ملی امید بوسیله ماهواره بر سفیر 2 که در کشور طراحی و ساخته شد، درمدار زمین قرار گرفت که فناوری پیچیده این صنعت در ایران را نیز کامل کرد . با پرتاب ماهواره امید و بهره برداری از آن ، ایران به باشگاه کم عضو فضایی جهان ملحق شد و با رونمایی از ماهواره های جدید و پرتاب کاوشگرهای تازه ، ایران به رتبه ای بالاتر در این باشگاه دست یافت. موفقیت بزرگی که ایران در عرصه تحقیقات فضایی کسب کرد بخشی از آن متوجه این مهم می باشد که پس از پرتاب موفقیت آمیز کاوشگر 1 و 2 به فضا، دانشمندان و متخصصان فضایی ایران موفق شدند برای نخستین بار محموله ای زیستی را با کاوشگر 3 به فضا پرتاب کنند. در این کاوشگر با فرستادن کپسول زیستی براساس ضوابط و استانداردهای مربوط، جبهه جدیدی از فعالیتهای علمی در عرصه فناوری فضایی جمهوری اسلامی ایران گشوده شد. تله متری فعالیتها و عملکرد کاوشگر در فرآیند پرتاب، ارسال تصاویر همزمان به ایستگاه زمینی متحرک، کنترل رایانه پرواز در کل فرآیند، کنترل عملیات فرامین و جدایش، نمایش کپسول زیستی و موجودات زنده درون آن به صورت بهنگام، دستیابی به مجموعه امکانات آزمایشگاهی برای داده برداری از فضای جو رقیق و خارج از جو و آزمایش زیرسیستم فضایی از دیگر دستاوردهای پرتاب کاوشگر 3 به فضا به شمار می رود. کاوشگر 3 از زیرسامانه های سازه، محفظه زیستی، تغذیه، ارسال داده های تله متری، تصویربرداری و ارسال همزمان، رایانه پرواز، سنجش محیطی و بازیابی تشکیل شده است.
درعرصه سیاسی ، انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران را باید عمده ترین واقعه سیاسی سال 1388 دانست . در این انتخابات پیش از آنکه آقای احمدی نژاد برنده شناخته شود ، ملت بزرگ ایران را باید برنده واقعی دانست که با حضور پرشور و کم سابقه خود دراین آزمون ملی ، جهان را مبهوت کرد. بلوغ عقلانی بالای ملت ایران در این دوره از انتخابات ، همه حتی دست اندرکاران برگزاری آنرا غافلگیر کرد.
این انتخابات ،ویژگی های آن و بخصوص حضور تاریخی ملت ایران در پای صندوق رای نشان داد که مردم فهیم ، غیور ،‌مومن و متعهد ایران هر وقت که احساس کنند حضور و ایفای نقش و مسوولیت آنها برای کشور و انقلاب آنها حیاتی است ، و علاوه بر آن می توانند با جهت دادن به سمت و سوی حرکت سیاسی خواسته ها و آمال خود را تعقیب کنند ، در صحنه حضور خواهند داشت و آموخته اند که انتخابات نماد مردم سالاری است ، و این امر جز با مشارکت در امور و ایفای مسوولیت شهروندی ممکن نیست . مردم فهیم ایران در این انتخابات نشان دادند که از سطح بسیار بالای دانش سیاسی برخوردارند و این دانش آنها را یاری خواهد کرد تا ضرورت ها و نیازها ی درون مرزی و برون مرزی را بشناسند و با شناخت نسبت به تکالیف خود درجامعه مردم سالار عمل کنند.
انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران را از بعضی جهات می توان متفاوت با انتخابات قبلی دانست یکی از ویژگی های بارز این انتخابات ، ورود پرشور و پراحساس و توام با مسئولیت شناسی جوانان به عرصه تبلیغات برای نامزد های مورد نظر خود بود که به اذعان عموم در این دوره، از نشاط فوق العاده ای برخوردار بود و نظام به آن می بالد .
بیگانگان و فتنه گرانی که انتخابات مذکور چشم آنها را کور کرد ، حضور گسترده و آگاهانه ملت ایران در انتخابات را تاب نیاوردند و حوادثی را به راه انداختند که درنهایت با داریت مقام معظم رهبری و حضور گسترده ملت در صحنه ، چشم فتنه گورشد و ملت باز هم پیروز صحنه گردید . در ارزیابی وقایع و حوادث سال باید گفت که دشمنان انقلاب در سال 88 بیشترین چشم امید را برای براندازی انقلاب اسلامی داشتند که مردم با بصیرت خود وارد صحنه شده و از نظام دفاع کردند تا دشمن سنگین‌ترین شکست را متحمل شود. حضور ده‌ها میلیونی مردم در راهپیمایی 22 بهمن و حماسه 9 دی در تاریخ انقلاب اسلامی بی سابقه بود .
درعرصه های دفاعی در سال 1388 آزمایش پیشرفته‌ترین موشک‌های دوربرد و ساخت و بکار گیری ابزار مختلف دفاعی توسط سربازان امام زمان (عج) در ارتش و سپاه موجب دلگرمی ملت ایران و همه مسلمانان جهان شد.
یکی از بزرگترین موفقیت های ایران در حوزه های امنیتی در سال 1388 در روزهای پایانی این سال و با دستگیری شرور تروریست عبدالمالک ریگی رغم خورد . اینکه جنابتکار هر که باشد ، هرکجا باشد ، و در پناه هر قدرتی به سر برد ، روزی به دام خواهد افتاد ، باوری عمیق و عمومی در میان ملت های جهان است. مصداق این باور عبدالمالک ریگی یکی از سرآمدهای جنایتکاران و دهشت افکنان است که سرانجام با پنجه قدرت مند فرزندان غیور ملت ، سربازان پرافتخار ملت و حافظان امنیت کشور شکار شد. این دستگیری ،‌چگونگی و کیفیت آن ، دست همیشه بالای فرزندان سربلند امام زمان (عج) و قدرت بالای اطلاعاتی و عملیاتی آنها را در حالی که سرکرده تروریستها از تمامی امکانات و پوشش های سرویس های اطلاعاتی و امنیتی بیگانه و حتی فرامنطقه ای برخوردار بود ، نشان داد. عبدالمالک ریگی و چند تروریستی که او را در تشکیلاتی موسوم به جندالله همراهی می کردند ، عامل شهادت دهها نفر ازبهترین فرزندان این ملت ، رنج دیدگان و سختی کشیدگان برای رفاه ، سعادت و سربلندی ملت ایران و از جمله هموطنان ساکن شرق کشور و بخصوص برادران و خواهران اهل سنت هستند . تروریست بازداشت شده ، اگر چه خود را اهل یکی از طایفه های بلوچ به نام ریگی و سنی مذهب معرفی می کرد ، اما همانطور که رهبران مذهبی و اجتماعی اهل سنت منطقه بارها و بارها تاکید کردند ، " حرکات او نه سیاسی ، و نه مذهبی ، بلکه از روی شرارت بود و سرویس های امنیتی فرامنطقه ای و دسته های سلفی با اندیشه های تخریب گرانه ، با شناسایی و آموزش و پشتیبانی او ، از این تروریست برای تنظیم ! روابط خود با دولت ایران ، و تفرقه اندازی میان امت اسلامی استفاده می کردند ."
موفقیت های ایران درعرصه شکافت هسته و بهره برداری از آن در جهت اهداف علمی و تحقیقاتی و انسانی و تحصیل انرژی در سال 1388 نیز ادامه یافت . دراین سال نیز دشمنان ملت ایران و پیشرفت کشور ما ، همچنان و با تمام توان به مقابله و مخالفت های خود با برنامه های هسته ای مسالمت آمیز جمهوری اسلامی ایران ادامه دادند.
عدم تمایل ایران برای رفتن به سوی سلاح هسته ای به عنوان یک اصل اساسی و غیر قابل تغییر در این سال نیز بارها از سوی ارشد ترین مقامات کشور و از جمله رهبری معظم انقلاب و نیز ریاست جمهوری اسلامی ایران مورد تاکید قرار گرفت .
عدم تمایل حتی برای رفتن به سوی سلاح هسته ای در نظام اسلامی و ارزش مدار ایران خط قرمزی است که هرگز نباید از آن عبور کرد. در نگاه مقامات ایرانی که خواسته مردم را نیز به اعتبار نظر سنجی ها منعکس می کند ، بهره مندی از انرژی هسته ای مسالمت آمیز نیز خط قرمزی است که به تعبیر رهبری معظم انقلاب هیچ فرد ، گروه و یا جناحی حق چشم پوشی از آنرا ندارد. تعاملات جهانی که آقای احمدی نژاد نیز در سخنرانی خود در حضور میلیونها تهرانی در مراسم یوم الله 22 بهمن به آن اشاره کرد ، گواه این واقعیت است که بعضی کشورهای قدرتمند با برخورد تبعیض آمیز در دستیابی کشورهای عضو پیمان ان پی تی به مواد و تجهیزات و فناوری صلح آمیز هسته ای ، در حال پی ریزی نظام آپارتاید هسته ای هستند . چنین وضعیتی بدون تردید به سلطه کامل بعضی کشورهای قدرتمند بر منابع و فناوری انرژی هسته ای و ممانعت از برخورداری کشورهای دیگر خواهد انجامید و در آینده شکاف عمیق بین کشورهای برخوردار و غیر برخوردار را عمیق تر خواهد کرد. براساس بند چهارم پیمان ان پی تی همه ی اعضا پیمان می توانند به فناوری صلح آمیز هسته ای دست پیدا کنند و بنا بر همین پیمان کشورهای برخوردار متعهد و موکلف هستند که دراین راه به کشورهای غیر برخودار کمک کنند. با این همه ، کشورهای برخوردار عملا در طول نزدیک به 40 سال عمر پیمان نه تنها به تعهدات خود در برابر کشورهای غیر برخوردار عمل نکرده اند ، بلکه با برخوردهای سیاسی زمینه را برای حاکمیت آپارتاید هسته ای به گونه ای فراهم ساخته اند که مواد و تجهیزات و فناوری هسته ای امروز در سطح جهان تنها در اختیار تعدادی معدود از کشورها قرار دارد و دسترسی دیگران عملا به آن ممکن نیست. این امر ضرورت اجرایی کردن حقوق به رسمیت شناخته شده کشورهای عضو پیمان ان پی تی در دستیابی و بهره برداری صلح آمیز از انرژی هسته ای را بدور از ملاحظات سیاسی انکار ناپذیر می سازد.
در سالی که به آخرین روزها و ساعتهای آن رسیده ایم در عین اینکه دشمن بیرونی ! به تلاشهای خود برای مسدود کردن همه ی منافع ایران ادامه می داد ، در داخل نیز برخی ! افراد با اظهارات ، اعمال و اتخاذ مواضعی غیر اصولی به سیاه نمایی های خود به قصد ناامید سازی مردم ،‌ و شاد کردن دل دشمنان این ملت ادامه دادند .آمارها و گزارشهایی که انتشار یافته ، گزارشهایی که هر روز مردم از تلویزیونهای خود می بینند ، و در زندگی شان شاهد هستند و آثار وجودی آنها را می بینند ،‌همه دلالت بر آن دارد که به رغم خیلی مسایل ، دولت در سال 1388 نیز با تمام توان سازندگی کشور را به پیش برد .بدیهی است که سیاه نمایی اقدامات دولت برای رفاه وسعادت ملت ،‌ به نوعی ادامه فتنه گری هایی است که دسته ای هر چند کم تعداد ، مدتهاست در مقابل خدمات دولت به راه انداخته اند ، تنها با این هدف که مردم را دلسرد و آنها را به آینده ناامید سازند. اینکه در جامعه ما افرادی هر چند هم تعداد شان اندک ، ‌ولی هستند که کارشان فقط متوجه آن است که دل ها وذهن ها را از مسایل اساسی کشور و خدمت به مردم و سازندگی میهن به کارهای بی مبنا و اساس معطوف کنند ، ‌متاسفانه یک واقعیت است .
از راهکارهای آنها یکی مشغول کردن مدیران جامعه و درگیر ساختن اذهان با مسایل و موضوعات بی ارزش ، و بردن جامعه به سمت بازیهای بی حاصل است . جامعه ایران خوشبختانه نشان داده که از آگاهی و شعور بالایی در شناسایی و شناخت این افراد و جریان سازیهایی که می کنند ، برخوردار است ‌ولی با این همه ،‌انرژی هایی که از جامعه به طور کل با این دغل بازیها گرفته می شود را نمی توان انکار کرد. کشور ما به صورت تاریخی دچار عقب ماندگی های بسیاری در همه ی زمینه هاست که عبور از آنها جز با تلاش و همت عمومی ، آنهم در همه ی رده های جامعه ، و توام با وحدت و هم نظری و همدلی و یکرنگی ممکن نیست. با همه ی کارشکنی های نظام سلطه و فتنه گران همسو با آن ،‌ ایران اسلامی امروز مسیر ساختن را به سرعت طی می‌کند و همانطور که رییس جمهوری روز دوشنبه 24 اسفند در سفر به اصفهان گفت و خواست ،‌ " در این مسیر همه ی مدیران باید خود را وقف خدمت به مردم کنند و از تمامی فرصت‌ها برای پیشرفت و آبادانی حوزه مسوولیت و مدیریت خود بهره بگیرند. ساختن ایران و معرفی الگوی آن به دنیا ، یک وظیفه همگانی است و این ساختن باید بر پایه الگوی انسانی، آرمانی و مکتبی باشد."
سال 1388 سالی پرفراز و نشیب برای ورزش ایران بود. سالی که با ناکامی تیم ملی فوتبال در راه یابی به جام جهانی آغاز شد و با ثبات در سایر رشته های ورزشی دیگر به پایان رسید.
سال 1388 درعین حال سالی پر عنوان و مدال در ورزش ایران بود. عنوان های کسب شده بیشتر در رده های سنی پایه و امید بود که نشان از سرمایه گذاری ورزش ایران در این رده های سنی است.
هر چند فوتبال ایران در این سال نتوانست پاسخ گوی طرفداران میلیونی خود باشد، اما سایر رشته های ورزشی مانند کشتی، ورزش های رزمی، والیبال، بسکتبال، رشته های ورزشی معلولین و جانبازان و.. کارنامه خوبی از خود برجا گذاشتند.
آرامش بسیار خوبی در ورزش ایران به ویژه در شش ماهه دوم سال 88 حاکم شد که کمک بزرگی برای مسوولان ورزشی کشور بود تا در این فضای آرام به وظایف خود به خوبی عمل کنند.
آرزوی هر ایرانی این است که در سال آینده نتایج درخشان ورزش کشور تداوم یابد تا باعث افتخار و سربلندی ایران عزیز شود.
دو محور مهم کاری برای ورزش ایران در سال آینده قابل لمس است که تمرکز زدایی در ورزش مهمترین آن است. تمرکز زدایی در ورزش به عنوان یکی از سیاست‌های اصلی دولت در سال آینده است که برای رشد و توسعه آن در سطح کشور نیاز مبرم محسوب می شود، زیرا در صورت تحقق این امر، شاهد افزایش جایگاه ورزش در بین آحاد مردم خواهیم بود.
دومین محور مهم کاری برای ورزشی ایران در سال 89، افرایش 5 برابری بودجه ورزش است. با تصویب یک درصدی بودجه دستگاه‌های دولتی به امر ورزش یک سرمایه عظیم در بحث توسعه ورزش ایجاد می شود که هزینه، نظارت و سرمایه گذاری آن نیاز به دقت بیش از حال را دارد.، زیرا برخی استان‌ها از ظرفیت بالایی در این زمینه برخوردارند و بهتر می‌توانند از این فرصت در راستای توسعه ورزش استفاده کنند. به همین دلیل پیش بینی می شود که سال آینده بهترین سال برای گسترش و توسعه ورزش کشور باشد.
نباید از ورزش بانوان نیز در سال آینده غافل شد زیرا جامعه سالم در گرو وجود مادران سالم و ورزشکار فابل لمس است. یکی دیگر از مواردی که سال آینده توجه خاص ورزش را می طلبد کسب میزبانی مسابقات آسیایی و جهانی است.
یکی از موضوعات مهم و ناتمام ورزش ایران در سال 1388، طرح پیشنهادی برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی مبنی بر ایجاد وزارت خانه برای ورزش بود که به احساس نظارت بیشتر بر این مقوله اجتماعی مطرح شد.
مجلس شورای اسلامی باید راهکارهایی برای انجام وظیفه ذاتی خود که همان نظارت بر کلیه مسایل است، در امور ورزش نیز پیدا کند تا بتواند بدون وارد کردن استرس به بدنه ورزش ایران، نظارت کامل را داشته باشد.
در حوزه امور اجتماعی ، سال 1388 تحولات زیادی به خود دید . یکی از این تحولات ورود دکتر مرضیه وحید دستجردی اولین خانم وزیر به کابینه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سمت وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بود. در این سال بحث تغییر نظام آموزشی کشور و تبدیل آن به دو دوره شش ساله و نیز حذف دوره پیش دانشگاهی مطرح شد که قرار است از اول مهرماه سال 1389 عملیاتی شود. از دیگر رخدادهای این حوزه تغییر ریاست قوه قضاییه بود که با پایان دوره خدمت آیت الله شاهرودی ،‌آیت الله لاریجانی بر این مستند نشست .
سال 1388 تحولات اساسی و مهمی در حوزه اقتصاد به خود دید. برای تحقق طرح تحول اقتصادی که قرار است ساختار اقتصادی کشور را از نو معماری کند، شناخت امکانات و پتانسیل های فعلی کشور ضروری و این حالی در است که بررسی توانمندی ها و پتانسیل های موجود اقتصاد ایران، حاکی از آن است که کشور از ظرفیت های بالقوه مناسبی برخوردار است که می توان آنها را به طور کلی در چهار گروه فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و طبیعی طبقه بندی کرد. با این حال زمانی می توان نسبت به تحقق این چشم انداز اطمینان یافت که متغیرهای کلان اقتصادی از عملکرد مطلوبی برخوردار باشند.
بررسی عملکرد رشد اقتصادی، وضعیت سرمایه گذاری، اشتغال، نرخ تورم و تراز تجاری از شاخص های اصلی تبیین کننده قابلیت توسعه اقتصادی کشور هستند که دولت در راستای مباحث یادشده پس از بررسی های کارشناسی، ریشه های اصلی مشکلات را شناسایی کرده و نسبت به حل آنها متناسب با اهداف پیش بینی شده در برنامه پنجم توسعه و چشم انداز 20 ساله اقدام کرده است.
به هر حال برای اجرایی شدن طرح تحول اقتصادی اصلاح هفت حوزه کلیدی از جمله نظام بانکی، مالیاتی، گمرکی، ارزشگذاری پول ملی، توزیع کالاها و خدمات و افزایش بهره وری از نظام های کلیدی مطرح شده هستند.
این در حالی است که با تمام فراز و فرودها و اظهار نظرات موافق و مخالف در نهایت طرح تحول اقتصادی و هدفمند کردن یارانه‌ها در مجلس به قانون تبدیل شد.
مهم‌ترین اهداف طرح تحول اقتصادی، هدفمند کردن یارانه‌ها است که نتیجه آن اصلاح الگوی مصرف است، علائم اقتصادی به ما می‌گوید که در حوزه انرژی سرمایه‌گذاری نکنید و اگر این راه را ادامه دهیم‌، باید همه ی انرژی موجود خود را مصرف کنیم که در آن صورت دیگر قادر به صادرات نفت نخواهیم بود. به شهادت آمار ، از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ‌تا بهمن ماه سال 1388 دولت بیش از 640 میلیارد دلار یارانه پرداخت کرده است این در حالی است که تولید ما نیز 400 میلیارد دلار است.
اگر مسیر پرداخت ‌یارانه ادامه یابد تا سال 1404 یک هزار و 500 میلیارد دلار باید یارانه پرداخت شود که در آن صورت عدالت هم محقق نخواهد شد. این در حالی است که دولت دنبال حذف یارانه‌ها نیست، بلکه روش توزیع را تغییر خواهد داد‌، کسانی که بیشتر مصرف می‌کنند‌، باید هزینه‌ بیشتری بپردازند و دولت اجازه نخواهد داد به اقشار پایین دستی و فقرا آسیبی وارد شود. کشور هم اکنون با رشد مصرف انرژی مواجه است، اغنیا از پول فقرا استفاده می‌کنند؛ ولی با هدفمند کردن یارانه‌ها این مشکلات رفع می‌شود.
اگر هدفمند کردن یارانه‌ها اجرایی شود، اقتصاد به سمت کارآیی، عدالت و کاهش مصرف پیش می‌رود. کسانی که نگران تورم در کشور هستند‌، توجه کنند که در طرح تحول اقتصادی و هدفمند کردن یارانه‌ها، افراد کم مصرف بیشتر حمایت می‌شوند.
به هر حال عدم همراهی نمایندگان مجلس در تصویب رقم پیشنهادی دولت (40 هزار میلیارد تومان)با توجیه ایجاد تورم و کاهش آن به 20 هزار میلیارد تومان سبب نگرانی دولت در تحقق مناسب هدفمند کردن یارانه ها شده است.
براساس این گزارش ساماندهی موسسه های مالی و اعتباری از سوی بانک مرکزی از دیگر محورهای کاری این بانک در سال جاری بود. براساس تاکیدات بانک مرکزی تنها چهار تا پنج درصد از موسسات مالی و اعتباری ساماندهی نشده اند که بیشتر آنها نیز به بانک مرکزی مراجعه کرده و تعداد زیادی از آنها نه تنها توانسته اند مجوز لازم را دریافت کنند بلکه برخی نیز موافقت اصولی اخذ کرده اند.
به هر حال بانک مرکزی برای موسساتی که موفق به کسب مجوز نشده اند، مجازاتی را در نظر گرفته است.
ساماندهی بدهکاران سیستم بانکی از دیگر برنامه ها در اقتصاد کلان بود، ‌بطوری که هیات دولت دو ماه به بدهکاران سیستم بانکی برای پرداخت مطالبات معوق فرصت داد بطوری که اگر نسبت به تسویه بدهی های خود اقدام می کردند کل جریمه های آنها بخشیده می شد.
از دیگر برنامه های دولت در سال 1388 که از سوی بانک مرکزی صورت گرفت، کنترل نقدینگی بود، لذا اگر نقدینگی به سمت تولید و تکمیل واحدهای نیمه کاره حرکت کند، اقتصاد کشور با مشکلی مواجه نخواهد شد اما در صورتی که به سمت جامعه سوق یابد منجر به ایجاد مشکل خواهد شد. برای مقابله با این امر بانک مرکزی با انتشار اوراق مشارکت اقدام به جمع آوری نقدینگی و هدایت آن به سمت تولید کرد.
تلاش برای کاهش نرخ رشد تورم از دیگر برنامه های بانک مرکزی در سال جاری بود. میانگین نرخ تورم در اسفندماه سال گذشته 4/25 درصد بود که این نرخ در پی برنامه های صورت گرفته از سوی دولت در دی ماه به 2/12 درصد رسید. بطوری که می توان مدعی شد ‌بانک مرکزی به نرخ تورمی که در ابتدای سال وعده داده بود، نزدیک شده و کاهش رشد نرخ تورم در اسفند ماه سالجاری نیز ادامه یافت بطوری که یش بینی می شود این نرخ در ماه پایانی سال به حدود5/10 درصد برسد.
کنترل نقدینگی، تقویت نظارت در تزریق منابع و مقابله با سفته بازی پول از دلایل اصلی کاهش رشد نرخ تورم بوده است.
تحقق وصولی بودجه پیش بینی شده از محل درآمدهای ناشی از خصوصی سازی در سال جاری به 2900 میلیارد تومان از جمله برنامه های خصوصی سازی در کشور در سال جاری بوده است. این میزان نسبت به سال گذشته رشد دو برابری داشته است. از این میزان تاکنون هزار میلیارد تومان به سازمان تامین اجتماعی،‌ 250 میلیارد تومان به شرکت های مادر تخصصی و مابقی به حساب خزانه واریز شده است.
با توجه به حجم بالای فعالیت های اقتصادی در کشور طی سال 1388 و برای جلوگیری از اطاله کلام ، اهم آنها را به صورت خلاصه و حتی فهرست وار ذکر و مرور می کنیم:

** عملکرد وزارت نفت در سال 88
مهمترین تلاش های وزارت نفت در سال 88 اعمال مدیریت صحیح برای کاهش مصرف حامل های انرژی، گسترش جایگاههای عرضه گاز طبیعی، تلاش برای کاهش واردات بنزین و شکوفایی صنایع پتروشیمی بوده است.
** کنترل رشد مصرف حامل های انرژی:
روند مصرف حامل‌های انرژی در 10 سال اخیر افزایشی و بسیار خطرناک بوده و در سال 2007 نرخ رشد مصرف حامل‌های انرژی در ایران، 1/6 درصد ثبت شده است، در صورتی که در جهان این رقم 1/2 درصد بود و اگر نرخ رشد مصرف انرژی در کشور با همین سرعت پیش می رفت، سال 1405 به نقطه‌ای می‌رسیدیم که همه تولید را باید به مصرف می رساندیم.
اما طی سال های اخیر وزارت نفت با اتخاذ تدابیری همچنین سهمیه بندی بنزین و هوشمند کردن تحویل آن در کارت های سوخت،‌ افزایش تعداد جایگاههای تحویل گاز طبیعی فشرده (سی.ان.جی)، تشویق مردم به استفاده کمتر از خودروهای شخصی و تشویق خودروسازها برای ساخت خودروهایی با مصرف بنزین کمتر و یا خودروهایی با پایه گاز سوز، تلاش های جدی و اثرگذار بر روند مصرف حامل های انرژی در کشور داشته است.
اگر طرح سهمیه‌بندی سوخت اجرا نمی‌شد، هم ‌اکنون باید بیش از 57 میلیون لیتر در روز بنزین وارد می‌کردیم و پایانه‌ها و بنادر ما ظرفیت تحویل این میزان سوخت را نیز نداشتند.
متوسط مصرف بنزین روزانه کشور در زمان حاضر 65 میلیون لیتر در روز است که با توجه به تولید 44 میلیون لیتر بنزین در کشور، بطور متوسط روزانه 21 میلیون لیتر (‌حدود 40 درصد)از بنزین مصرفی، از طریق واردات ‌تامین می شود.
** افزایش جایگاههای عرضه سوخت سی ان جی:
همزمان با تلاش پالایشگاهها برای افزایش تولید بنزین، جایگاه عرضه گاز طبیعی فشرده
(CNG) نیز در کشور گسترش یافته و تعداد این جایگاه ها در کشور به بیش از یک هزار و 120 باب رسید.
وزارت نفت مکلف شد به متقاضیان بخش خصوصی علاقمند به احداث اینگونه جایگاهها که زمین داشته باشند، تجهیزات رایگان در حد 5 میلیارد ریال(500 میلیون تومان) ارایه دهد.
با مصرف روزانه شش میلیون و 500 هزار مترمکعب گازطبیعی فشرده در خودروها، نه فقط روزانه شش میلیون لیتر در مصرف بنزین صرفه جویی شده بلکه در پاکیزه نگهداشتن محیط زیست نیز نقش اساسی داشته است.
گفتنی است، ایران چهارمین رتبه را در بین 10 کشور جهان از نظر مصرف گاز در خودروها دارد.
** جزییات کشف میدان های نفتی جدید در خوزستان و فارس:
بخش اکتشاف شرکت ملی نفت ایران در سالجاری لایه نفتی جدیدی در میدان بند کرخه در اهواز و ذخایر جدید گاز در میدان سفید باغون در استان فارس را کشف کرد.
میدان بند کرخه در مجاورت میدان نفتی اهواز قرار دارد که در سال 1385 با حفاری چاه بند کرخه – 2 کشف نفت در لایه ایلام با حجم ذخیره نفت درجا مورد انتظار و ممکن به میزان دو میلیارد بشکه به اثبات رسید.
میزان ذخایر گاز در میدان سفید باغون نیز در حالت مورد انتظار و ممکن معادل شش تریلیون و سیصد میلیارد فوت مکعب است که با قابل برداشت بودن 70 درصد از این میزان گاز، بیش از چهار تریلیون و 450 میلیارد فوت گاز می توان برداشت کرد.میدان گازی سفید باغون در نزدیکی میدان گازی هما که هم اکنون در حال تولید است واقع شده و دارای 39 کیلومتر طول و 7/5 کیلومتر عرض است.
** امضای قرارداد صدور گاز ایران به پاکستان:
با امضای قرارداد پروژه انتقال گاز ایران به پاکستان در خردادماه سالجاری، صادرات گاز ایران به این کشور برای عرضه 750 میلیون فوت مکعب در روز از سال 2014 آغاز می شود.
** آغاز بهره برداری از طولانی ترین خط لوله انتقال گاز ترش جهان در عسلویه:
شهریور ماه امسال بهره برداری از خط 56 اینچ پنجم سراسری انتقال گاز بعنوان طولانی ترین خط لوله انتقال گاز ترش جهان بطول 504 کیلومتر در عسلویه آغاز شد.
** افتتاح پالایشگاه گاز پارسیان 2:‌
فاز دوم پارسیان یک و پالایشگاه گاز پارسیان دو خرداد ماه گذشته در شهرستان لامرد فارس به بهره برداری رسید.
پالایشگاه پارسیان با ظرفیت تولید اسمی حدود 83 میلیون مترمکعب در روز گاز طبیعی، تامین 7/10 درصد از سبد انرژی و 5/17 درصد از گاز طبیعی کشور را برعهده دارد.
این پالایشگاه دارای دو بخش پارسیان یک شامل واحدهای 400،500 و 800 تولید گاز و پارسیان 2 است ضمن اینکه پارسیان دو از نظر حجم تولید بعنوان سومین پالایشگاه گازی کشور محسوب می شود.
این پالایشگاه در 12 کیلومتری جنوب منطقه مهر (MOHR) واقع در شهرستان لامرد در 450 کیلومتری جنوب شرقی استان فارس واقع شده است.
** تولید دو برابری نفت در میدان آغاجاری:
در خرداد ماه امسال با تزریق روزانه دو میلیارد فوت مکعب گاز فازهای 6 تا 8 میدان مشترک پارس جنوبی به مخزن آغاجاری دستیابی به دو میلیارد بشکه نفت، افزایش برداشت از مخزن ، جلوگیری از کاهش تولید و بالا بردن تولید تاسقف 300 هزار بشکه در روز میسر شد.
** ایران، بزرگترین تولیدکننده متانول جهان:
محصولات پتروشیمی تقریبأ 40 درصد صادرات غیرنفتی ایران را طبق گزارش شرکت ملی پتروشیمی ایران (NPC) تشکیل می دهند.
سهم ایران از محصولات پتروشیمی با تکمیل طرح های برنامه چهارم تا پایان سال 1391 به پنج درصد از جهان و 40 درصد از خاورمیانه خواهد رسید. همچنین پیش بینی می شود 9 درصد از صادرات محصولات عمده شیمیایی در جهان و صادرات 37 درصد از این محصولات در خاورمیانه تا پایان سال 1391 مربوط به کشور ما باشد.
طبق چشم انداز، ظرفیت تولید باید به 75 میلیون تن در سال برسد که ارزش محصولات نهایی 20 میلیارد دلار در سال خواهد بود.
برهمین اساس ایران طی برنامه های پیش بینی شده تولیدکننده اول محصولات پایه پتروشیمی (اتیلن، متانول و آروماتیک ها) در منطقه خواهد بود.
** امضا ی تفاهمنامه بین ایران، عراق و چین:
تیرماه امسال نمایندگان ایران و عراق با امضای یادداشت تفاهمی توافق کردند میادین مشترک نفت و گاز خود را توسعه دهند.
براساس این یادداشت تفاهم میدان های مشترک نفت و گاز میان دو کشور با سرمایه گذاری مستقیم توسعه پیدا خواهند کرد و یا اینکه به هر کشور سهم مشخصی برای سرمایه گذاری در این میدان ها اختصاص می یابد و یا اینکه توسعه میدان های مذکور به یک شرکت بی طرف واگذار می شود و پس از آن به هر کشور سهم مربوط به آن داده می شود.
براساس یادداشت تفاهم دیگر بین ایران و چین که تیرماه امسال امضا شد شرکت‌های چینی برای ساخت پالایشگاه 300 هزار بشکه‌ای هرمز و اجرای طرح توسعه پالایشگاه آبادان با ایران همکاری می‌کنند.
** سوابق نفت و گاز :
عمر ذخایر هیدروکربوری مایع و گاز طبیعی قابل استحصال جمهوری اسلامی ایران بر اساس ظرفیت تولید سال 87 به ترتیب معادل 84 و 160 سال برآورد شده است.
براساس گزارش‌های مدیریت برنامه ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت،‌ ذخایر کنونی قابل‌استحصال هیدروکربور مایع ایران شامل نفت خام، مایعات و میعانات گازی، حدود 137 میلیارد و 620 میلیون بشکه برآورد شده است و باقیمانده عمر این ذخایر نیز با وضعیت تولید کنونی، معادل 84 سال تخمین زده می‌شود.
همچنین ذخایر قابل ‌استحصال گاز طبیعی ایران حدود 29 تریلیون و 610 میلیارد متر مکعب برآورد شده است؛ به این ترتیب باقیمانده عمر این ذخایر نیز تا ابتدای سال 1387 معادل 160 سال تخمین زده می‌شود.
ایفای نقش اساسی در تحقق اهداف کلان اقتصاد ملی در افق چشم انداز 20 ساله، پیشبرد دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و تضمین امنیت ملی کشور از طریق توسعه همکاری‌ها و تعامل‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، سهم 28 درصدی در تولید ناخالص داخلی کشور، سهم 84 در‌صدی از در‌آمد ارزی کشور و سهم بیش از 95 در‌صد در تأمین انرژی اولیه مورد نیاز کشور، از نقش های محوری صنعت نفت است.
در سه دهه گذشته تولید نفت خام ایران با 40 درصد افزایش به 37 میلیارد بشکه رسیده و در زمان حاضر ظرفیت تولید نفت خام ایران به 4 میلیون و 300 هزار بشکه در روز افزایش یافته است.
وزارت نفت در برنامه پنجم توسعه دسترسی به تولید روزانه پنج میلیون و 150 هزار بشکه نفت را هدف گذاری کرده است.
در بخش نفت علاوه بر جبران کاهش سالانه که حدود 410 تا 420 هزار بشکه است باید حدود یک میلیون بشکه نیز تولید افزایش یابد.
وزارت نفت در برنامه پنجم توسعه دسترسی به تولید روزانه پنج میلیون و 150 هزار بشکه نفت را هدف گذاری کرده است.
در بخش نفت علاوه بر جبران کاهش سالانه که حدود 410 تا 420 هزار بشکه است باید حدود یک میلیون بشکه نیز تولید افزایش یابد.

بخش صنعت:
** سیمان
میزان تولید سیمان در 11 ماهه گذشته نیز بالغ بر 47 میلیون و 440 هزار تن بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از 17 درصد رشد داشت و پیش بینی می شود در مجموعه صنعت سیمان با رشد 15 درصدی در پایان سال جاری به بیش از 55 میلیون تن افزایش یابد.
همچنین میزان تولید کلینکر واحدهای سیمانی کشور در 11 ماه سال جاری به 62 میلیون و 843 هزار تن رسید و با رشد 15 درصدی در پایان سال جاری تولید این محصول به بیش از 70 میلیون تن می رسد.
براساس آخرین آمار ارایه شده تولید سیمان در کشورمان تنها در بهمن ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته با 23 درصد افزایش به سه میلیون و 988 هزار تن رسید.
این میزان تولید،‌ سبب شده است ایران هم اکنون در زمینه صادرات سیمان رتبه دهم و در زمینه تولید سیمان رتبه نهم جهان را به خود اختصاص دهد.

**‌ خودرو
در این گروه خودروسازان ایرانی موفق شدند تا پایان سال جاری با تولید بیش از یک میلیون و 400 هزار دستگاه انواع خودرو سواری و تجاری ایران را بعنوان بزرگترین خودروساز منطقه و خاورمیانه مطرح کنند.
تولید این میزان خودرو در کشورمان زمانی محقق شد که خودروسازان بزرگ جهان به دلیل بحران اقتصاد تا 40 درصد از تولیدات خود را کاهش دادند و قیمت محصولات خود را نیز بین 10 تا 40 درصد کاهش دادند.
در پایان سال جاری میزان تولیدات گروه صنعتی ایران خودرو به بیش از 700 هزار دستگاه خودرو سواری و تجاری و میزان تولیدات گروه خودروسازی سایپا به بیش از 650 هزار دستگاه افزایش یابد.
آمارهای دو خودروساز بزرگ کشور حاکی از آن است که ایران خودرو به بالاترین میزان تولید و فروش در 42 سال گذشته دست یافت و سایپا با بیش از 40 سال سابقه به بالاترین میزان تولید و فروش خودروهای تجاری و سواری در کشور دست یافت.
جمهوری اسلامی ایران با این میزان تولید، مقام نخست در منطقه و رتبه دوازدهم در جهان را در زمینه تولید خودرو سواری بدست آورده است.
** فولاد
صنعت فولاد ایران در سال جاری موفغقیت های زیادی را کسب کرد، در حالی که بیشتر تولیدکنندگان فولاد در جهان بیش از 50 درصد تولید خود را کاهش دادند ایران موفق شد در پایان سال جاری بیش از 11 ملیون تن فولاد تولید و روانه بازارهای داخلی و خارجی کند.
آمار صادرات فولاد ایران طی 11 ماهه امسال نشان می دهد در مجموع یک میلیون و 61 هزار و 315 تن به ارزش 476 میلیون و 779 هزار دلار فولاد ایران به بازارهای جهانی صادر شده است.

** آلومینیوم
در سال جاری با راه اندازی بزرگترین واحد تولید آلومینیوم هرمزان در مجموع تولید این محصول صنعتی در آلومینیوم المهدی، ایرالکو و شرکت هرمرآل بندرعباس با بیش از 15 درصد رشد به حدود 300 هزار تن افزایش یافت.
براساس آمارهای موجود میزان صادرات آلومینیوم تا پایان بهمن ماه سال جاری در شرکت ایرالکو 56 هزار و 881 تن به ارزش 97 میلیون و 354 هزار دلار و شرکت المهدی 74 هزار و 847 تن به ارزش 136 میلیون و 375 هزار دلار بوده است.

** ذغال سنگ
میزان تولید کنسانتره ذغال سنگ در کشور در پایان بهمن ماه سال جاری به یک میلیون و 76 هزار و 11 تن رسید و پیش بینی می شود در پایان سال جاری تولید این محصول در کشورمان به یک میلیون و 200 هزار تن برسد. تنها در بهمن ماه سال جاری میزان تولید کنسانتره ذغال سنگ در کشورمان (شرکت ذغال سنگ کرمان، ذغال سنگ البرز شرقی، شرکت البرز مرکزی و سایر شرکتها) 91 هزار و 99 تن بود.

** سنگ آهن
تولید سنگ آهن در کشور در 12 ماه سال 88 در مجموع به بیش از 24 میلیون تن رسید این در حالی است میزان استخراج آن از معادن کشور به حدود 30 میلیون تن رسید.
آمارها نشان می دهد تولید سنگ آهن در بهمن ماه امسال با دو میلیون و 139 هزار و 542 تن و میزان استخراج آن دو میلیون و 886 هزار و 425 تن بود که نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ترتیب هشت و 18 درصد رشد داشته است.
صادرات سنگ آهن در پایان بهمن ماه سال جاری معادل 254 میلیون و 120 هزار دلار بود که این رقم در پایان سال به حدود 300 میلیون دلار افزایش یافت.
بررسی عملکرد دولت دهم در بخش مسکن وشهرسازی حاکی از تلاش و پیگیری جدی برای به ثمر نشاندن برنامه ساخت حدود یک میلیون و احد مسکونی شهری و 200 هزار
واحد مسکونی روستایی دارد .

بخش مسکن:
بخش مسکن که از مهمترین بخش های اقتصادی کشور محسوب می شود، سهم شاخصی را در تولید ناخالص داخلی، سرمایه گذاری و اشتغال به خود اختصاص می دهد.
بخش ساختمان و مسکن همواره به عنوان محرک بسیاری از فعالیت های اقتصادی مورد توجه بوده و کارشناسان براین باورند که رونق بخش ساختمان و مسکن در کشورمان می تواند تاثیر چشمگیری بر اقتصاد کشور برجای گذارد.
آخرین آمارهای رسمی در حوزه عملکرد این وزارتخانه در حوزه مسکن مهر حاکی از آن است که تا پایان سال جاری برای ساخت 630 هزار واحد مسکونی در قالب برنامه واگذاری اراضی به اجاره 99 ساله عقد قرارداد شده است.
همچنین برای ساخت 500 هزار واحد مسکونی پروانه ساختمانی صادر شده و 310 هزار واحد مسکونی مهر مرحله پی سازی را به اتمام رسانده اند.
در واقع از مجموع یک میلیون و 200 هزار واحد مسکونی شهری و روستایی برنامه ریزی شده 480 هزار واحد مسکونی پی سازی را انجام داده اند.
علاوه بر این مجموع منابع جذب شده در این بخش از محل خط اعتباری 35 هزار میلیارد ریالی بالغ بر 27 هزار و 500 میلیارد ریال است.
طی 9 ماهه سال جاری مجموع پروانه های ساختمانی صادر شده نسبت به مدت مشابه با کاهش 19 درصدی مواجه شده است.
براساس برنامه ریزی ساخت یک میلیون واحد مسکونی طرح مهر در شهرهای کشور احداث
600 هزار واحد مسکونی در سطح شهرهای بیش از 25 هزار نفر طراحی شده و ساخت حدود 120 هزار واحد مسکونی در شهرهای کمتر از 25 هزار نفر برنامه ریزی شده است.
در عین حال ساخت 250 هزار واحد مسکونی در 17 شهرجدید پیگیری می شود و 30 هزار واحد مسکونی نیز در داخل اراضی بافت های فرسوده شهری ساخته خواهد شد.

بخش بازرگانی:
** نمایشگاه بین المللی و موضوع واگذاری
واگذاری شرکت سهامی نمایشگاههای بین المللی جمهوری اسلامی به سازمان تامین اجتماعی وزارت دفاع برای رد دیون بدون در نظرگرفتن قانون انتزاع سازمان توسعه تجارت ایران
و نقش حاکمیتی این نمایشگاه موجب شد تا براساس درخواست وزیر بازرگانی، رییس جمهوری در حکمی این توافق را لغو کند.
مقرر شد پس از بررسی های کامل و در نظر گرفتن نقش حاکمیتی وزارت بازرگانی، مراحل واگذاری این نمایشگاه طی شود.
** تصویب قانون حمایت از حقوق مصرف کننده
سرانجام پس از 13 سال انتظار قانون حمایت از حقوق مصرف کننده امسال توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید.
این قانون در 22 ماده به تصویب رسیده، راه اندازی انجمن های غیردولتی حمایت از حقوق مصرف کننده از دستاوردهای مهم این قانون محسوب می شود.

** ممنوعیت ورود 99 قلم کالا
براساس پیگیری های صورت گرفته از سوی وزارت بازرگانی و با همکاری موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی و وزارت بهداشت امسال از ثبت سفارش 99 قلم کالا غیرکیفی تاکنون خودداری شد.
** واگذاری طرح تنظیم بازار به برخی استان ها
جلوگیری از نوسانات بازار، حمایت از بخش تولید از عوامل موثری بود تا دولت در سال جاری تنظیم بازار برخی محصولات تولیدی همچون برنج و چای را به استانداران شمال کشور واگذار کند.
** پایانه های صادراتی
اعطای مجوز هفت پایانه صادراتی، ارائه و حمایت‌های مالی به 45 اتحادیه و تشکل برای توانمند سازی بخش خصوصی، راه‌اندازی سیستم‌های آی.تی مناسب برای تجارت کشور، حمایت از خطوط کشتیرانی در جنوب و شمال کشور و همچنین اعزام و پذیرش 72 هیات تجاری از جمله این برنامه ها است.
** برگزاری نزدیک به 50 نمایشگاه
تاکنون حدود 50 نمایشگاه توسط شرکت سهامی نمایشگاه های بین المللی برگزار شده که 33 مورد بین‌المللی و بقیه صادراتی و ویژه بوده است.
** الحاق ایران به پروتکل تعرفه ترجیحی کشورهای اسلامی
جمهوری اسلامی ایران به پروتکل تعرفه ترجیحی کشورهای اسلامی پیوست، دراین پروتکل که هنوز کشورها در خصوص زمان اجرای آن تصمیمی نگرفته اند قرار است 70 درصد کالاهای مشمول این طرح 20 درصد کاهش تعرفه را تجربه کنند.
** بهره برداری از بزرگترین سیلوی کشور در رباط کریم
همزمان با بزرگداشت سی و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در مراسمی با حضور "مهدی غضنفری" وزیر بازرگانی بهره برداری از بزرگترین مجتمع انبارها و سیلوی شهید مدرس (120 هزار تن) در رباط کریم آغاز شد.
با راه اندازی مجتمع انبارها و سیلوی شهید مدرس، مجموع سیلوهای بتنی، فلزی و مکانیزه افزون بر شش میلیون و 700 هزار تن خواهد بود و پنج میلیون تن دیگر گندم های ذخیره سازی شده در محیط های مسقف چادری و انبارهای ساده است. با توجه به میانگین مصرف 5/10 تا 5/12 مصرف سالانه کشور افزایش سیلوها بطور عملی ظرفیت ذخیره سازی کشور را نسبت به مصرف افزایش می دهد.
** دریافت 700 پرسش ازسازمان جهانی تجارت
پس از ارسال رژیم تجاری کشورمان به دبیرخانه سازمان جهانی تجارت برای الحاق کامل به این سازمان، در نخستین مرحله 700 پرسش برای جمهوری اسلامی ایران ارسال شد.
ایران در خردادماه 84 به عضویت ناظر سازمان جهانی تجارت درآمد، برای آغاز روند الحاق کشورمان به این سازمان باید ابتدا گزارش رژیم تجاری ارایه می گردید.
رژیم تجاری ایران برای پیوستن WTO شامل 105 سرفصل است که در آن واقعیت های موجود قوانین و مقررات کشورمان را به تصویر کشیده است. این گزارش در دولت دهم به دبیرخانه سازمان جهانی تجارت ارسال شد.
کارشناسان پیش بینی می کنند در روند الحاق ایران به سازمان جهانی تجارت همچون سایر کشورها حداقل نزدیک به 20 هزار پرسش دریافت گردد، روند دریافت پرسش و ارایه پاسخ به طور معمول دو تا پنج سال بطول می انجامد.
** افتتاح دومین واحد بزرگ تولید نان صنعتی کشور
دومین واحد بزرگ نان صنعتی کشور با نام "هومت" تحت پوشش گروه صنعتی صابر 20 بهمن ماه امسال با حضور وزیر بازرگانی در کیلومتر 12 کرج افتتاح شد.
این واحد نان صنعتی که با سرمایه ای بالغ بر 80 میلیارد ریال راه اندازی شده، قرار است روزانه 50 تن نان تولید کند.
سنان به عنوان نخستین واحد نان صنعتی کشور، ‌مهرماه سال گذشته با حضور رییس جمهوری فعالیت خود را به طور رسمی آغاز کرد.
** تفاهمنامه همکاری وزارتخانه های بازرگانی و دادگستری
وزرای بازرگانی و دادگستری کشور، اسفندماه جاری تفاهمنامه همکاری در زمینه کنترل بازار را امضا کردند.
تفاهمنامه کنترل بازار در راستای اجرای سیاست های راهبردی دولت و قانون هدفمند سازی یارانه ها با هدف اصلاح ساختار اقتصادی کشور و ضرورت اقدامهای پیشگیرانه نظارتی و مدیریت بازار در سال 1389 به امضا رسید.
اجرای بهینه طرح نظارتی ویژه نوروز 1389 با هدف تقویت و گسترش نظارت،‌ بازرسی و کنترل قیمت ها و پیشگیری از هرگونه تخلف در شبکه عرضه و تقاضا که از یازدهم اسفند ماه امسال آغاز شده است و تا 20 فرودرین 1389 ادامه دارد،‌با محوریت سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان و سازمان تعزیرات حکومتی و همکاری شورای اصناف کشور عملیاتی می شود.

بخش کشاورزی:
** تولید محصولات کشاورزی
در سالی که گذشت، میزان تولید محصولات کشاورزی در کشور به 102 میلیون تن رسید
که با این میزان، کشورمان در برخی از محصولات به خودکفایی بعنوان یکی از برنامه های کلان
دست یافت.
** تولید مرغ:
در سال جاری تولیدکنندگان مرغ کشور توانستند ماهانه 130 تا 140 هزار تن گوشت مرغ در کشور تولید کنند که حجم آن در پایان سال به رقمی معادل یک میلیون و 680 هزار تن رسیده است که این میزان برابر با نیاز مصرف کشور است.
در تولید مرغ گوشتی، نه تنها نیازی به واردات وجود ندارد، بلکه هم اکنون یکی از صادرات کنندگان مرغ و تخم مرغ تبدیل شده ایم.

** تولید گوشت قرمز:
بنابر گفته های مسئولان این بخش، در تولید این محصول در کشور به مرز 920 هزار تن در سال جاری رسیده ایم.
** آبیاری تحت فشار:
یکی از برنامه های دیگر کشور در بخش کشاورزی، گسترش اراضی تحت پوشش آبیاری تحت فشار بوده که تا پایان سال، بیشتر از 800 هزار هکتار از اراضی کشور تحت پوشش این آبیاری ها قرار گرفته است.
** رشد صادرات محصولات کشاورزی:
وزیر جهاد کشاورزی رشد میزان صادرات کشور در بخش کشاورزی را 2 میلیارد دلار عنوان کرده که این میزان نسبت به سال گذشته، 23 درصد افزایش داشته است.